Logo.Bang
Facebook-f Instagram Twitter
Search

از دیگران
از دیگران

آموزه‌های داستان‌نویسی -فرانتس ک. اشتانتسل: «از اسم تا ضمیر» – گذار از موقعیت روایی دانای کل به موقعیت روایی شخصیت‌محور

فرانتس ک. اشتانتسل در این فصل از کتاب «نظریهٔ روایت» نشان می‌دهد که گذار از روایت دانای کل به روایت شخصیت‌محور چگونه در ظریف‌ترین اجزای زبان رخ می‌دهد: از جایگزینی نام شخصیت با ضمیر تا نفوذ لحن و اندیشهٔ او در صدای راوی. او با بررسی آثاری از جین آستن، جیمز جویس، توماس مان، آلفرد دوبلین و دیگران، گفتار غیرمستقیم آزاد را نه قالبی ثابت، بلکه قلمرویی سیال می‌داند که در آن مرز میان صدای راوی و آگاهی شخصیت پیوسته جابه‌جا می‌شود.

ادامه مطلب »
۲۷ مهر ۱۴۰۵
از دیگران

نسیم خلیلی: «وزن واژه» پاسکال مرسیه- رمانی درباره‌ی نجات خویشتن از مسیر زبان

در رمان «وزن واژه» نوشته پاسکال مرسیه، زبان فراتر از ابزار ارتباط، به پناهگاهی برای بازسازی هویت و مواجهه با فقدان تبدیل می‌شود. نسیم خلیلی در مقاله «وزن واژه؛ رمانی درباره نجات خویشتن از مسیر زبان» با تمرکز بر سرگذشت لیلاند، مترجمی که پس از فروپاشی زندگی حرفه‌ای‌اش به ترجمه پناه می‌برد، نسبت میان زبان، حافظه و خودشناسی را بررسی می‌کند. مقاله با ارجاع به تجربه مترجمان و نویسندگانی چون جومپا لاهیری و نجف دریابندری، نشان می‌دهد چگونه ترجمه می‌تواند از انتقال معنا فراتر رود و به کنشی آفرینشگرانه و راهی برای بازیافتن خویشتن بدل شود.

ادامه مطلب »
۲۴ مهر ۱۴۰۵
از دست ندهید

محمدرفیع محمودیان: آن کارسون، در کار بازنوشت

محمدرفیع محمودیان از نقد هیاهوی جایزهٔ نوبل به بررسی شیوهٔ نوشتن کارسون می‌رسد: نوشتاری که هم به ژانرهای گوناگون گشوده است و هم نوشته‌های پیشین را به ترکیبی تازه بدل می‌کند. او با بررسی ترجمهٔ سافو، مقایسه با سعدی، ساختار تکه‌پارهٔ روایت‌ها و بازیگوشی جستارها، نسبت زیبایی، شناخت و گسست را دنبال می‌کند. پرسش محوری این است که کارسون چگونه مرزهای ژانر و فاصلهٔ ادبیات کهن و امروز را به چالش می‌کشد و قلمرو خیال را گسترش می‌دهد.

ادامه مطلب »
۱۹ مهر ۱۴۰۵
از دیگران

جواد اسحاقیان: حرام‌زاده‌ی استانبولی – خوانش فراداستانی پسامدرن از رمان الیف شافاک

گذشته‌ای که پنهان می‌شود، چگونه به زندگی نسل‌های بعد بازمی‌گردد؟

«حرام‌زاده‌ی استانبولی» الیف شافاک، رازهای خانوادگی را به حافظهٔ تاریخی و جست‌وجوی هویت پیوند می‌زند. جواد اسحاقیان در خوانش فراداستانی پسامدرن خود، نشان می‌دهد چگونه روایت حلقه‌ای، بینامتنیت، کولاژ و طنز، راهی برای پرداختن به زخم‌های گذشته و نقد اقتدار می‌گشایند.

ادامه مطلب »
۱۶ مهر ۱۴۰۵
از دیگران

لوئیجی پیراندلو: «قطار سوت کشید» به ترجمۀ نینا صادقی

در داستان «قطار سوت می‌کشد»، نوشتهٔ لوئیجی پیراندلو، همکاران بلوکا رفتار ناگهانی او را نشانهٔ جنون می‌دانند. اما برای مردی که میان حساب‌وکتاب اداره و بار سنگین زندگی خانوادگی فرسوده شده، شنیدن سوت قطاری در دل شب یادآور چیزی است که سال‌ها از خاطر برده بود: جهانی بیرون از تنگنای زندگی‌اش.

ادامه مطلب »
۷ مهر ۱۴۰۵
از دیگران

لسلی مارمون سیلکو: «زرد زن» به ترجمه سارا بریار

در روایت‌های شفاهی قوم لاگونا پوبلو، «زن زرد» زنی است که با روحی اسرارآمیز از جهان کوهستان روبه‌رو می‌شود و همراه او پا از مرز زندگی آشنا فراتر می‌گذارد. لسلی مارمون سیلکو در داستان «زرد زن»، این افسانه کهن را به زمان معاصر می‌آورد و مرز میان واقعیت و اسطوره، اختیار و اغوا، و هویت فردی و حافظه جمعی را درهم می‌ریزد. آیا راوی زنی امروزی است که با مردی ناشناس همراه شده یا همان «زن زرد» افسانه‌ای است که بار دیگر وارد داستان می‌شود؟

ادامه مطلب »
۱ مهر ۱۴۰۵
از دست ندهید

گریس پالی: «گفت‌وگو با پدرم» به ترجمه میترا داوودی

گریس پالی در کنار بستر پدر هشتادوشش‌ساله‌اش می‌نشیند. پدر، هنوز سرشار از نور روشنفکری، از او می‌خواهد یک داستان ساده بنویسد؛ داستانی به سبک موپاسان یا چخوف، با شخصیت‌های واقعی و باورپذیر. اما هر بار که دختر داستانی از زن همسایه و پسر معتادش تعریف می‌کند، پدر با لبخندی تلخ می‌گوید: «تو عمداً حرفم را اشتباه فهمیدی… همه‌چیز را حذف کردی.» این گفت‌وگوی کوتاه میان یک نویسنده‌ی زن و پدر محتضرش، یکی از درخشان‌ترین و دردناک‌ترین تأملات ادبیات آمریکا درباره‌ی داستان‌گویی، تراژدی، امید و حق زندگی برای تغییر است.

ادامه مطلب »
۱ شهریور ۱۴۰۵
ادبیات غرب

ماکس فریش: «داستان ایزیدور» به ترجمۀ رضا نجفی

در یک روز تابستانی درخشان، ایزیدورِ داروفروش وفادار و محتاط، همسر زیبایش را روی عرشه کشتی به مقصد مایورکا گذاشت و فقط برای خرید یک روزنامه پیاده شد… اما وقتی سرش را از روی روزنامه بلند کرد، کشتی رفته بود و او خود را روی یک کشتی کثیف لژیون خارجی یافت. هفت سال بعد با ریش انبوه و تپانچه به کمر به خانه‌اش بازگشت؛ اما همان پرسش سادهٔ همسرش دوباره همه‌چیز را به هم ریخت.

ادامه مطلب »
۲۴ مرداد ۱۴۰۵
از دیگران

چند شعر از  مری اولیور به ترجمۀ نسیم خاکسار

حرف اصلی مری اولیور در این اشعار نه در مرگ، که در «زندگی» است؛ نه در اندوه، که در «شگفتیِ بودن» است. او با نگاهی که طبیعت را نه به عنوان فرار، بلکه به مثابه معبدی زنده و سخنگو می‌بیند، به ما یادآوری می‌کند که در جهانی مجروح، «زنده بودن خود امری جدی و کم‌اهمیت نیست». شاعر از ما می‌خواهد که دعوت سهره‌ها را برای شکرانهٔ زیستن جدی بگیریم، در علف‌ها زانو بزنیم و بیاموزیم که چگونه «حضور داشته باشیم».

ادامه مطلب »
۷ مرداد ۱۴۰۵
ادبیات غرب

ساندرا سیسنروس: «جویبار زنی که فریاد می‌زند» به ترجمه میترا داوودی

مهاجرت در این داستان، به‌جای اینکه فرصتی برای شروع جدید باشد، به دلیل ساختارهای مردسالارانه و خشونت‌های خانگی، به تجربه‌ای دردناک و انزواطلبانه تبدیل می‌شود. با این حال، داستان همچنین نشان‌دهنده‌ی مقاومت و تلاش شخصیت اصلی برای رهایی از این شرایط است، که نمادی از مبارزه‌ی بسیاری از زنان مهاجر برای یافتن صدای خود و بازسازی هویتشان در یک جامعه‌ی جدید است.

ادامه مطلب »
۲۵ تیر ۱۴۰۵
از دیگران

آموزه‌های داستان‌نویسی – فرانس ک. اشتانتسل: شیوه‌ی روایت؛ شخصیت راوی – شخصیت بازتاب‌دهنده 

دو شیوه‌ی اصلی روایت از طریق «شخصیت راوی» و «شخصیت بازتاب‌دهنده» شکل می‌گیرد. شخصیت راوی به‌طور مستقیم داستان را روایت می‌کند و حضور خود را به عنوان واسطه‌ای بین روایت و خواننده نشان می‌دهد، در حالی که شخصیت بازتاب‌دهنده وقایع را از دریچه‌ی آگاهی خود منعکس می‌کند و خواننده را در موقعیت تجربه‌ی بی‌واسطه‌ی رویدادها قرار می‌دهد. این دو شیوه، که می‌توانند در قالب روایت اول شخص یا سوم شخص ظاهر شوند، تأثیر بسزایی در درک خواننده از داستان و ایجاد توهم بی‌واسطه‌گی دارند. در ادبیات مدرن، نقش شخصیت بازتاب‌دهنده به‌طور فزاینده‌ای پررنگ شده و باعث غنای روایی و پیچیدگی در آثار نویسندگانی مانند همینگوی شده است.

ادامه مطلب »
۳ تیر ۱۴۰۵
از دیگران

جواد اسحاقیان: «ادبیات زندان و نقض حقوق بشر» – بررسی آسیب‌های انسانی در «یک روز از زندگی ایوان دنیسوویچ» سولژنیتسین

«یک روز از زندگی ایوان دنیسوویچ» الکساندر سولژنیتسین، شاهکاری است که با زبانی ساده و دقیق، وحشت روزمره‌ی اردوگاه‌های کار اجباری گولاگ را روایت می‌کند و نشان می‌دهد چگونه نظام استالینی، با تقلیل انسان به یک «شماره»، او را به ابزاری برای تولید و سرکوب تبدیل کرد. این رمان، فراتر از یک روایت شخصی، سندی است بر نقض سیستماتیک حقوق بشر در قلب قرن بیستم؛ سندی که آسیب‌های عمیق هویتی، جسمانی، روانی و اخلاقی زندانیان را در مواجهه با سرما، گرسنگی، تحقیر و بی‌عدالتی آشکار می‌سازد و همزمان، بر اراده‌ی مقاومت و بقای انسانی تأکید دارد. جستار حاضر با بررسی این ابعاد، تلاش می‌کند تا نشان دهد چگونه ادبیات زندان نه تنها خاطره‌ی تاریخی را حفظ می‌کند، بلکه به مثابه مقاومتی پایدار در برابر فراموشی و سانسور عمل می‌نماید.

ادامه مطلب »
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
از دیگران

نه به اعدام: اسارت پیر بزوخوف – صحنه‌ای از جنگ و صلح نوشته لئو تولستوی

در این صحنه از «جنگ و صلح» تولستوی، پیر بزوخوف، نجیب‌زاده روسی اسیر شده در مسکو، در برابر مارشال بی‌رحم فرانسوی، داوو، قرار می‌گیرد. آنچه او را از مرگ حتمی نجات می‌دهد، فقط نگاهی کوتاه و انسانی است که در میان وحشت جنگ، دو «فرزند بشر» را به هم پیوند می‌زند. با این حال، پی‌یر درمی‌یابد که قاتل واقعی او نه داوو که «سیستم» بی‌چهره‌ای است که تولستوی آن را «هم‌زمانی شرایط» می‌نامد؛ ماشینی بی‌رحمانه که انسان‌ها را قربانی نظم خشک و بی‌روح خود می‌کند.

ادامه مطلب »
۲۲ خرداد ۱۴۰۵
از دست ندهید

نه به اعدام- چوبه دار را سرنگون کنید: سخنرانی آتشین ویکتور هوگو برای لغو مجازات اعدام

«نه به اعدام»؛ ویکتور هوگو در سپتامبر ۱۸۴۸، در مجلس مؤسسان فرانسه فریاد زد: «چوبه دار را سرنگون کنید.» او مجازات اعدام را «نشانه ابدی بربریت» خواند و تأکید کرد حق زندگی و مرگ تنها از آن خداست. این متن، ترجمه سخنرانی تاریخی هوگوست که در آن بدون قید و شرط به لغو حکم اعدام رأی داد.

ادامه مطلب »
۱۷ خرداد ۱۴۰۵
از دیگران

نه به اعدام – آمبروز بیرس: اتفاقی در پل اوول کریک

داستان کوتاه «اتفاقی در پل اوول کریک» اثر آمبروز بیرس، نویسنده نامدار آمریکایی، روایت تلخ و واقع‌گرایانه‌ای از آیین نظامی اعدام است؛ جایی که «پیتون فارکوهر»، کشاورز و غیرنظامی جنوبی، تنها به دلیل خرابکاری در پل راه‌آهن، بدون دادرسی عادلانه در آستانه اعدام قرار می‌گیرد. بیرس با نگاهی موشکافانه به آخرین لحظات زندگی محکوم، پوچی و وحشت مرگ‌های قانونی‌شده در جنگ را به تصویر می‌کشد. این اثر که یکی از مشهورترین داستان‌های ضدجنگ ادبیات جهان است، بیانیه‌ای ماندگار بر «نه به اعدام» و نقدی بر خشونتی است که در پس نظم و تشریفات نظامی پنهان می‌شود.

ادامه مطلب »
۵ خرداد ۱۴۰۵
ادبیات غرب

نه به اعدام – جورج اورول: «حلق‌آویز» به ترجمه میترا داوودی

از میان سکوت سنگین زندان برمه، مردی محکوم را به سوی چوبه دار می‌بردند. در میانه راه، او برای اجتناب از یک گودال کوچک آب، کمی کنار کشید. همین حرکت ساده، ناگهان تمام وحشت اعدام را برای اورول آشکار کرد: چگونه می‌توان انسانی را که هنوز کاملاً زنده است، سالم است و حتی به جزئیات زندگی توجه دارد، به دار آویخت و سپس به زندگی روزمره بازگشت؟ یک اعتراض ادبی به اعدام.

ادامه مطلب »
۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
از دیگران

آموزه‌های داستان‌نویسی – فرانس ک. اشتانتسل: نظرگاه و ایدئولوژی

مخالفت با «نظرگاه» (زاویه دید) یک راوی شخصی و محدودیت افق دانش روایی که از این طریق ایجاد می‌شود، می‌تواند به تثبیت ایدئولوژیک واقعیت داستانی منجر شود.  از سوی دیگر، دیوید لاج (D. Lodge) این موضوع را از زاویه دیگری بررسی می‌کند، اما در نهایت او نیز ارتباط تنگاتنگی بین زاویه دید روایی و جهان‌بینی قائل می‌شود.

ادامه مطلب »
۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
از دست ندهید

نوساکا آکی‌یوکی: «قبر کرم‌های شب‌تاب»، به ترجمه میترا داوودی

«قبر کرم‌های شب‌تاب» روایتی است از فروپاشی تدریجی انسانیت در زیر چکمه‌های جنگ، اما نه از طریق صحنه‌های نبرد، که از دریچه چشم کودکی که مجبور می‌شود گام به گام «انسان بودن» را از دست بدهد. سیتا در این داستان، نه قهرمان است، نه ضدقهرمان؛ او «بازمانده‌ای» است که جنگ، او را از خانواده، از خانه، از غذا، از حرمت، و در نهایت از خواهرش جدا می‌کند. نوساکا آکی‌یوکی با نثری دقیق و بی‌عاطفه (که یادآور بهترین نمونه‌های ادبیات ضدجنگ جهان است) نشان می‌دهد که بزرگ‌ترین فاجعه جنگ، نه مرگ، که «مرگ تدریجی معنا»ست.

ادامه مطلب »
۱۶ فروردین ۱۴۰۵
ماتئی ویسنییک
ادبیات غرب

«همسایه‌ای که دوستش داریم، اما…»، صحنه‌ای از نمایشنامه ماتئی ویسنییک

نمایشنامه «پیکر زن همچون میدان نبرد در جنگ بوسنی» در شرایط کنونی که ایران با تهدید حمله نظامی خارجی و همزمان با تنش‌های درونی میان اقوام و مذاهب مختلف روبروست، هشداردهنده است. ویسنییک به ما نشان می‌دهد که دشمن واقعی، “دیگری” نیست؛ نه آن همسایه‌ای که زبانی دیگر دارد، نه آن هموطنی که مذهبی دیگر می‌گزیند، نه آن برادری که در قسمتی دیگر از این سرزمین پهناور زندگی می‌کند.

ادامه مطلب »
۱۱ اسفند ۱۴۰۴
از دیگران

جلال رستمی گوران: «تسلای آسمانِ شب»: رمانی تاریخی-فلسفی از جواد کاراحسن؛ از اصفهانِ قرن یازدهم تا آناتومی جنگ بوسنی و شکنندگی فرهنگ در برابر ترس و افراط‌گرایی

در رمان «تسلای آسمانِ شب» اثر جواد کاراحسن، اصفهانِ قرن یازدهم سلجوقی نه تنها صحنه‌ای از شکوفایی فرهنگی و دانش عمر خیام است، بلکه آینه‌ای هشداردهنده از چگونگی فروپاشی تدریجی نظم، اعتماد و انسانیت در برابر ترس، تعصب و بنیادگرایی ــ همان سازوکارهایی که نویسنده از دل تجربه جنگ بوسنی، هزار سال بعد، در جوامع امروز بازمی‌شناسد و بدون شعار، به شکنندگی فرهنگ در برابر تاریکی هشدار می‌دهد.

ادامه مطلب »
۴ اسفند ۱۴۰۴