دیانا پی. اسنایدر، مترجم ادبی، در نشریه‌ی World Literature Today هشدار می‌دهد که هوش مصنوعی مولد زبان، ابزاری بی‌طرف نیست، بلکه پروژه‌ای است در دستان میلیاردرهای تکنو-فئودال (ماسک، تیل، آلتمن و…) برای بازتولید سلطه‌ی استعماری، پدرسالارانه و نژادپرستانه‌ی غرب. او هوش مصنوعی را «استخراجی» می‌نامد؛ فناوری‌ای که با دزدی مالکیت معنوی، تصاحب منابع عمومی و نابودی محیط زیست (مصرفِ هنگفتِ آب و برق توسط مراکز داده) پیش می‌رود و در عین حال، زنان، سیاه‌پوستان و بومیان را از تصمیم‌گیری حذف می‌کند. به‌گفته‌ی او، هوش مصنوعی «ثبتِ قدرتِ موجود» است، نه دموکراتیزه‌کردن دانش. نگرانیِ اصلیِ اسنایدر از دست‌رفتنِ شغلِ مترجمان نیست، بلکه واگذاریِ نقشِ «خالقِ زبان» به ماشین است؛ عملی که به‌تدریج مغزِ انسان را از خلاقیت (کاهشِ فعالیتِ آلفا و تتا در تحقیقات MIT) تهی می‌کند و نسلِ جدید را حتی از یافتنِ یک مترادفِ ساده عاجز می‌سازد.
در مقابل، اسنایدر بر پویایی و زنده‌بودنِ زبان تأکید می‌کند؛ زبانی که مانند زمین، همواره در فرسایش و باززایی است و با مرگِ هر زبانِ بومی، یک جهان‌بینیِ منحصربه‌فرد نابود می‌شود. او از جنبش‌های امیدوارکننده‌ای می‌گوید که بومیانِ سراسر جهان (مایکل رانینگ ولف، پیتر-لوکاس جونز و…) برای احیای زبان‌های خود با مدل‌های زبانیِ کوچک و متن‌باز راه‌اندازی کرده‌اند تا کنترلِ داده‌ها را در دستِ خود مردم نگه دارند، نه شرکت‌های بزرگ. پیامِ نهاییِ او این است: اگر اجازه دهیم «عادی‌سازیِ بدخیم» رخ دهد و زندگی بدونِ ابزارهای هوش مصنوعی را غیرقابل‌تصور کنیم، به بردگیِ تکنو-فئودالی تن داده‌ایم. راهِ نجات، حفاظت از تنوعِ زبانی، دفاع از خالقانِ کلمه، مطالبه‌ی حریمِ داده و تنظیمِ هوش مصنوعیست؛ در غیر این صورت، بی‌زبانی و رنجِ جمعی، کابوسِ واقعیِ پیشِ رویِ بشر خواهد بود.
در همین زمینه:
- ارگانیک و بدون هوش مصنوعی: رونمایی از نشان جدید برای کتاب‌های نوشته‌شده توسط انسان
- در گفت‌وگو با ریه‌کودان: استفاده از هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار روایی
- راه‌اندازی سرویس ترجمه هوش مصنوعی در بریتانیا: موافقان و مخالفان چه می‌گویند؟
- «برج همدلی توکیو» نوشته ریه کودان: پیوند اسطوره بابل با هوش مصنوعی
- مهدی گنجوی: پرونده داستانی و تحلیل عکس خواجه رحیم و مرغابی
- «شوخی یک کامپیوتر با ما» – داستانی که هوش مصنوعی نوشت
