شعر و شاعران

حرف اصلی و درون‌مایه‌ی مشترک این دو شعر، «وطن» و «آزادی» است؛ شاعر در «وطنم» از دورافتادگی، تبعید، سکوت و اندوهی سخن می‌گوید که همچون موج غم بر تن و خیالش نشسته و او را در مرز میان بودن و نبودن معلق کرده است، و در «تا یک‌دم زندگی» همین دلتنگی را به امیدی برای رهایی، همدلی و بازگشت به زندگی و آزادی بدل می‌کند؛ گویی هر دو شعر یک روایت‌اند از دردِ دوری از سرزمین و آرزوی آزادی.

زیبا کرباسی شاعر ایرانی‌تبار ساکن لندن، در مجموعه‌شعر «نامه‌های خصوصی بهادر درانی و آهو حسانی» فرم نامه‌نگاری را به خدمت شعر درمی‌آورد و از دل مکاتبه‌ی دو شخصیت خیالی، عشق، تبعید و پرسش‌های سیاسی-اجتماعی را روایت می‌کند. چند شعر از این مجموعه با صدای شاعر و اجرای هنرمندانه او:

مجموعه‌شعر «به یاد آوردن آینده» اثر مهدی گنجوی، شاعر و پژوهشگر ایرانی، از سوی نشر مداد در لندن منتشر شد. این کتاب شامل ۱۶ شعر درباره تحولات سیاسی و اجتماعی سال‌های اخیر ایران است؛ اما به گفته شاعر، هدف صرفاً ثبت رویدادها نیست، بلکه به پرسش گرفتن زبانی است که حکومت، رسانه‌ها، اپوزیسیون و حتی جنبش‌های اعتراضی برای روایت این رویدادها به کار می‌گیرند. در این مجموعه، زبان نه‌فقط ابزار بیان تجربه تاریخی، بلکه خود عرصه کشمکش سیاسی و مقاومت در برابر مصادره ایدئولوژیک حافظه جمعی است.

جلد نخست «مجموعه شعرهای فدریکو گارسیا لورکا» با ترجمهٔ علی‌اصغر فرداد، به دو زبان فارسی و اسپانیایی، از سوی انتشارات گوته ـ حافظ در آلمان منتشر شد. این مجلد چهار دفتر نخست شعر لورکا را در بر می‌گیرد و در ادامهٔ انتشار مجموعه‌ای عرضه شده که پیش‌تر جلد چهارم آن، شامل «دیوان تاماریت» و «غزلواره‌های عشق تاریک»، در دسترس خوانندگان قرار گرفته بود.

در شرایط بسته و تاریک اجتماعی، رشد از بین نمی‌رود؛ بلکه در سکوت، ادامه می‌یابد. دوران‌های تاریک گذرا هستند نه پایان تاریخ.

دنیا میخائیل، شاعر عراقی‌آمریکایی، جنگ را نه حماسه که کارمندی وظیفه‌شناس می‌بیند؛ شعر معروف «الحرب تعمل بجد» با طنز تلخ فهرست خدمات جنگ را ردیف می‌کند، از آمبولانس و تابوت تا مدال ژنرال‌ها.

شهریار الوندی در این شعر با موفقیت دو ژانرِ غنایی و سیاسی را با وزن نیمایی در هم می‌آمیزد؛ بدون آنکه یکی بر دیگری چیره شود. می‌شنوید با صدا و اجرای شاعر در بانگ‌نوا.

شاعر در این سه شعر، عمیقاً غم گذشته سپری‌شده را دارد و در جست‌وجوی آرامش و معنا در خاطرات ازدست‌رفته است. سرانجام هم خودش را به دست جربان آرام زندگی می‌سپارد. می‌شنوید با صدا و اجرای شاعر در این شماره از بانگ‌نوا.

شاعر در این شعر، برای فریاد جنوب ایران در برابر ویرانی‌های ناشی از جنگ زبانی شاعرانه می‌یابد: جنگ در شعر طاهایی نه‌تنها طبیعت و دریا را زخمی کرده، بلکه حیات روزمرهٔ مردم را با تصاویری از خون، نفت، لنگرهای شکسته و مادرانی که خلیج همیشه آن‌ها را تعقیب می‌کند، به سوگ و سکوت کشانده است. شاعر تراژدی انسانی و زیست‌محیطی این منطقه را به تصویر می‌کشد و در همان حال، با تکرار بر حقِ روایتگری و به‌زبان‌آوردن این رنج تأکید دارد؛ گویی تنها راه مقاومت در برابر این فاجعه، گواهی دادن و نادیده‌نگرفتن زخم‌های عمیقی است که بر پیکر جنوب و ساکنانش وارد آمده است.

انتشارات آسمانا کتاب «از قافیه تا قانون: تحلیلِ شناختی از گفتمان مشروطه در آثار شاعران شاخص» نوشته مریم جعفری آذرمانی را منتشر کرد؛ پژوهشی برگرفته از رساله دکتری نویسنده که با رویکرد دستور و بوطیقای شناختی، شعر ده شاعر دوره مشروطه را بررسی می‌کند.

بانوی کلام،

کمانگیر تیرهای نور،

پرواز کرده است

به سرزمین قصه هاش.