انتشارات فروغ در شهر کلن آلمان اثر پژوهشی تازهای از محمود فلکی را منتشر کرده است: رؤیاهای ایرانی، تحلیل انتقادیِ تاریخ، دین و فرهنگ ایران باستان.
«رؤیاهای ایرانی» تلاشی است برای بازخوانیِ تاریخ، دین و فرهنگ ایرانِ باستان، نه از منظر ستایشِ احساساتی و اسطورهپردازانه، و نه با رویکردِ نفی و انکارِ گذشته، بلکه با این باور که هیچ جامعهای بدون شناختِ ریشههای فرهنگی و تاریخیِ خود، نمیتواند به آگاهیِ مدرن و آیندهای آزاد دست یابد. این کتاب، در برابرِ فرهنگِ دینبنیاد و ذهنیتِ اسطورهای که قرنها بر بخش مهمی از تاریخ و سیاستِ ایران سایه افکنده، بر ضرورتِ شکلگیریِ فرهنگی خردورز، سکولار و خودآگاه تأکید میکند. فرهنگی که بتواند میان «هویت ملی» و «نقد تاریخی» تعادل برقرار سازد.
نویسنده با بررسیِ دینهای ایرانی، کیشِ پادشاهی، اسطورههای ملی، و روایتهای رایج دربارهی ایرانِ باستان، میکوشد نشان دهد که ملتها تنها با رؤیا و افسانه ساخته نمیشوند، بلکه نیازمندِ تواناییِ نقدِ خویش نیز هستند. از این منظر، رویکرد به گذشته، اگر به معنای تکرارِ اسطورهها باشد، راهی به آیندهای روشن نمیگشاید، اما شناختِ انتقادیِ گذشته میتواند زمینهسازِ برساختنِ هویتی نوین و انسانیتر برای جامعهی ایرانی باشد.
«رؤیاهای ایرانی» کتابی برای موافقتِ آسان یا مخالفتِ شتابزده نیست، بلکه دعوتی است به اندیشیدن دوباره دربارهی نسبتِ هویت ایرانی با تاریخ، دین، اسطوره و مدرنیته.
محمود فلکی شاعر، داستاننویس، منتقد ادبی و پژوهشگر ایرانی است که در اول خرداد ۱۳۳۰ (۲۲ مه ۱۹۵۱) در رامسر متولد شد. او فعالیت ادبی خود را از سال ۱۳۵۱ با انتشار شعر در نشریاتی مانند فردوسی آغاز کرد و به تدریج به عنوان یکی از صدایهای معاصر ادبیات فارسی شناخته شد. فلکی پس از تحصیل در رشتههای شیمی و کتابداری در ایران، در دههٔ ۱۳۶۰ به آلمان مهاجرت کرد و ساکن آنجا شد. او دکترای خود را در رشتهٔ ادبیات آلمانی و ایرانی از دانشگاه هامبورگ گرفت و به پژوهش در حوزهٔ نقد ادبی، عرفان و تأثیرات فرهنگی پرداخت.
فلکی آثار متعددی در زمینهٔ شعر، داستان کوتاه، نقد ادبی و پژوهشهای فرهنگی منتشر کرده است که از جملهٔ آنها میتوان به کتابهایی مانند «نقش بازدارندهٔ عرفان در رشد اندیشه در ایران»، «پاییز پدر نفت»، «نقطههای روشن» و «ماجراهای کوچک غربت» اشاره کرد. آثار او اغلب به موضوعاتی چون غربت، هویت فرهنگی، نقد عرفان سنتی و مسائل اجتماعی-اندیشگی ایران میپردازد و به دلیل سبک تحلیلی و زبانی دقیقش مورد توجه قرار گرفته است. او همچنان در آلمان فعال است و از طریق سخنرانیها و انتشارات در حفظ و گسترش ادبیات فارسی خارج از ایران نقش دارد.
