هیئت داوران جوایز پولیتزر در سال ۲۰۲۶ با برگزیدن آثاری جسور و نوآور در ژانرهای داستان، تاریخ، زندگینامه، خاطرات، شعر و درام، بار دیگر بر نقش بیبدیلِ فرمهای روایی تازه در بازنمایی پیچیدگیهای هویت انسانی تأکید کرد. در این میان، دو اثر «آنژل داون» نوشتهٔ دنیل کراوس و «لیبراسیون» اثر بس وول، بهعنوان شاخصترین برگزیدگان، مرزهای مرسوم فرم و محتوا را درنوردیدهاند.
ادبیات داستانی (Fiction)
دنیل کراوس با رمان «آنژل داون» (انتشارات آتریا) موفق به دریافت جایزه پولیتزر شد. این اثر نفسگیر که در فضای جنگ جهانی اول میگذرد، داستان پنج سرباز آمریکایی را روایت میکند که در «سرزمین هیچکس» با فرشتهای سقوطکرده روبهرو میشوند. کراوس تمام رمان را در یک جملهٔ واحد نوشته و تمثیل، رئالیسم جادویی و موضوعات علمی -تخیلی را درهم آمیخته است. از نظر روایتشناسی، این «جریان سیالِ» افراطی، مرز میان راوی و تجربهٔ جمعی را از میان برمیدارد و خواننده را در چرخهای بیپایان از وحشت، امید و پوچیِ جنگ غرق میکند. پایان باز اثر (با ویرگول به جای نقطه) بر ناتمامیِ تاریخ و روایت تأکید دارد و خواننده را به ادامهٔ داستان فرامیخواند. منتقدان معتقدند که کراوس با این اثر، قالب سنتی رمان جنگی را از نو تعریف کرده است.
ادبیات نمایشی (Drama)
بس وول برای نمایشنامهٔ «لیبراسیون» موفق به دریافت جایزه پولیتزر شد. این اثر ترکیبی هوشمندانه از طنز و صداقت، میراث گروههای «آگاهیبخش فمینیستی» در سالهای دههٔ ۱۹۷۰ را واکاوی میکند.
وول با الهام از زندگی مادرش نشان میدهد که چگونه جنبش فمینیستی از گفتوگوهای خصوصی زنان در اتاقهای بسته زاده شد؛ هر تماشاگر نیز با حضور در نمایش، خود بخشی از این گفتوگوی همیشگی میشود.
از منظر روایتشناسی، «لیبراسیون» بر «متاتئاتر» تکیه دارد، مرز میان صحنه و واقعیت را درمینوردد و روایت خطی را به نفع گفتوگویی چندصدایی کنار میگذارد. این رویکرد، نقش «روایت مشارکتی» را برجسته میکند و نشان میدهد چگونه خاطرات شخصی به تاریخ جمعی تبدیل میشوند.
سایر برگزیدگان برجستهٔ بخش کتاب:
- تاریخ (History): جیل لپُر با «ما مردم: تاریخچهٔ قانون اساسی ایالات متحده» – با روایتی زنده از دشواریهای اصلاح قانون اساسی و برجستهسازی پیشنهادهای ناموفق گروههای حاشیهای، به بازخوانی «روایتهای ناکام» تاریخ میپردازد.
- زندگینامه (Biography): آماندا وایل با «غرور و لذت: خواهران شویلر در عصر انقلاب» با استفاده از زمان حال برای روایت شخصی و گذشته برای زمینهٔ تاریخی، دو خواهر تأثیرگذار را زنده میکند.
- خاطرات (Memoir): یییون لی با «چیزها در طبیعت فقط میرویند»– روایتی عریان و سرسختانه از سوگ دو پسر که بر زبان و تداوم زندگی تمرکز دارد.
این انتخابها نشان میدهد که پولیتزر به آثاری گرایش دارد که فرم روایی را به چالش میکشند و مسائل امروز را از دریچهٔ تاریخ و تجربهٔ شخصی بازخوانی میکنند.
در سال ۲۰۲۵، پرسیوال اورت برای رمان «جیمز» (بازگویی «هاکلبری فین» از نگاه جیم) برندهٔ جایزهٔ داستان شد و براندن جاکوبز-جنکینز برای نمایشنامهٔ «هدف» (بررسی میراث جنبش حقوق مدنی در یک خانوادهٔ آفریقایی-آمریکایی) جایزهٔ ادبیات نمایشی را از آن خود کرد.
جوایز پولیتزر ۲۰۲۶ بار دیگر ثابت کرد که ادبیات و تئاتر، ابزارهایی نیرومند برای بازاندیشی در گذشته و حال هستند.
