
«اولین بارته؟» «نه.» پشتِ شکافِ در، اول چشمهایِ دربان پیدا میشود و بعد بخارِ نفسش و بعد دستش.
«مدارک.»
کارتِ شناساییام را از لایِ شکاف رد میکنم. مرادی خودش را میاندازد جلو و رو به شکاف میگوید: «نیرویِ موقته.»
دربان چشمش که به مرادی میافتد، لنگهیِ در را نیمهباز میکند: «قرار نبود هر دفعه یه آدم تازه بیاری.»
مرادی دستهایِ یخکردهاش را میمالد به هم: «تازهکار نیس.»
کلهیِ سحر که راه افتادیم، برف هنوز آبی بود و حالا آفتابِ نارنجیِ صبح از آجرهایِ خیس و کهنهیِ خانه بیشتاب پایین میآمد. مرادی تند وسایل را از پشتِ وانت میآورد پایین. دربان پوستِ تخمهیِ کدو را تف میکند روی برف و نمکِ دورِ لبهایش را خوب میلیسد. با پایش به جاروبرقی میزند: «جاروبرقی نمیشه. تو قراردادمون نیست.»
چهرهاش نمیجنبد. فقط فکش میجنبد و کمی پوستِ زیرِ پرههایِ بینیاش، وقتی که لایِ دستمالها را میجورد و اسفنجهایِ خشک را چنگ میزند.
«همهچیز هم همینجا سوزونده میشه، همهیِ این خرتوپرتها.»
جلویِ ما سنگین راه میافتد و ما با وسایل در جایِِ قدمهایش، پشتش. برفِ پانخوردهیِ آنسویِ حیاط، سفید، یکدست و تمیز است، الا گوشهای که گنجشکِ مردهای لایهیِ نازکِ برف را زیرِ وزنش خوابانده. گویی افتادنش چنان ضرب داشته که برف را پس زده. پرهایِ خشکِ شکمش که رو به بالاست حالا زیرِ نسیمِ ملایمِ صبح میجنبند.
از حوضِ برفنشسته و گذرِ باریک و پرسایهی کاجها و پیچِ عشقهها که میگذریم، ردیفِ اتاقها زیرِ طاق و رواق پیدا میشود. گربهی چاقی رویِ نردههای آبیِ خیس لم داده و دمش آویزان تاب میخورد.
تهِ رواق، پشت به آفتاب، کنارِ یک نردبان، دربان درِ آبیِ گَردگرفتهای را برایِ ما باز میکند. کلید در قفلِ کتابی کُند چند بار میچرخد. نمیشود گفت انگشتانش از سرما کُندند یا قفل سخت. در که از دو لنگهاش باز میشود، بویِ کهنهی نمزدهیِ اتاق میزند زیرِ دماغمان.. مرادی گِلِ کفشهایش را به درگاهِ در میتکاند و میگوید: «بویِ موشِ مرده میاد که انداخته باشن تو جورابِ نشسته، حضرتعباسی.»
دربان یک درِ دیگر را هم باز میکند و میرود. گربه از نردهها میپرد پایین و بو را دنبال میکند، میچرخد دورِ پایههای نردبان و بیاعتنا لم میدهد کنارِ لنگهی در.
مرادی که دماغش را گرفته میگوید: «غلط نکنم مالِ پتوست.»
بو از پتو بود، ولی فقط پتو نبود. پیدا بود بو پیشتر از پتو بلند شده و نشسته به آجر و ملات دیوارها، به خوردشان رفته، مانده و حالا اتاق دارد پسش میدهد. آجر، در، هوا، سیمِ برق که کشیده شده بود تا مهتابی، صندلی، همه بو میدادند. حتی قابِ باریکِ فیروزهایِ پنجره هم بو میداد. به خیالم بشود بازش کنم تا هوایی بیاید تو، زور میآورم، اما چفتش جوش خورده و لنگه وا نمیدهد.
مرادی میگوید: «چه کربلایی بوده اینجا. شورش رو درآوردن. قبول داری؟»
با پیچگوشتی و انبردستیاش میآید کمکم و میافتد به جانِ چفتِ پنجره. باکی ندارد که قاب ترک بخورد یا بشکند.
میگویم: «سر درنمییارم چرا باید بیان وسط یه همچین عمارتی.»
«آره، حیفه به ابوالفضل. اینجا متری خداتومن میارزه الان.»
پیچگوشتی توی دستِ گوشتآلودِ مرادی خیلی کوچک است و لابد برای همین با هر ضربهی چکش که روی دستهاش میزند، خلقش تنگ میشود و اخمهایش بیشتر میرود توی هم. یک دستمالِ یزدی حالا بسته جلوی بینی و دهانش. عاقبت چفت میشکند و پنجره باز میشود و هوا کُند میآید تو و بو بیشتاب میرود بیرون. تا جایی که روی سکو هم که پودر و دستمالها را چیدهام بو میگیرد.
مرادی دو تا پلاستیکِ زباله را در هم میکند:«خیلی کاره. اینو نمیشه به حساب یه اتاق حساب کرد. متری مزد دادن برای همچین کاری خیلی ظلمه.»
میگویم: «در عوض اون یکی اتاق خیلی کار نداره؛ یک تخت و صندلی و چند تا کاغذ و کارتن. این به اون در.»
کفِ اتاق مانده بود زیرِ تلی از زباله و پیدا نبود. مرادی بیراه نمیگفت، تمیز کردنِ این اتاق راحت نبود. تهِ کار نمیشد دست به کمر زد و نگاه کرد و گفت دستمریزاد. بیرون کشیدنِ لکهها هم سخت بود. آجرها را که خوب میسابیدی، بندِ آجر میریخت، کمترش هم لکه میماند. به کفِ اتاق امیدی نبود که لکههایِ کهنه را پس بدهد. فقط صندلی بود که راحت بود و میشد کفمالیاش کرد و آب گرفت و خشکش کرد. غیر از این، نور هم کم بود، راهآبِ یکی از اتاقها بسته بود، یکی دیگر اصلاً راهآب نداشت، شلنگ کوتاه بود، چوبهایِ حیاط هم مرادی غر زد که برای آتش خیساند. میگویم: «پتو هست، پتو را آتش بزن.»
بافتِ پتو خشک شده بود. مانده بود همانطور که مانده بود؛ گویا هنوز رویِ شانهها و تنی که زیرش حالا خالی بود پیچیده شده و سیاهیِ خالیِ تویش را گرم میکرد. آن را برمیدارم و میدهم به مرادی. به همان سنگینیِ تنی که پوشیده بودش سنگین است.
زیرانداز را هم تا میکنم و صاف میکنم و میدهم به مرادی. مرادی زل زده است به پتو. میگوید: «یک دست هم بده تا تخت را بیرون ببریم.»
آتش که روشن میشود، رویِ تخت مینشینیم و سیگار میکشیم. میپرسم: «این تخت چه میشود؟» مرادی کفِ دستش را روی چرمِ کهنه و ورآمده و پرلک تخت میکشد و میگوید: «استفاده میشود.»
جارو کردن بیش از انتظارم طول میکشد. زبالهها خشک شده و به کف چسبیدهاند. با کاردک، پوکهیِ شکستهیِ دارو، یک لنگه دستکش، هستهیِ خرما، چسب، کاغذِ ساندویچ را از کف میتراشم و بعد ظرفِ لکهبر را میکشیم روی کف اتاق، دوتایی، یکی من یکی مرادی و هرجا که لکه هست خمیر میریزیم. حبابها روی خمیر میجوشند و کف میکنند و نارنجی میشوند و تهِ کار، کفِ اتاق پر میشود از جزایرِ پراکنده: چرک به شکلِ سفرهماهی، ستارهی دریایی یا مارمولکی مترصدِ فرار، کف میکند و بالا میآید. بعد زانو میزنیم دوتایی و مثلِ سگی که بو بکشد و استخوانی را دنبال کند لکهها را دنبال میکنیم.
لکههای قدیمی ماندهاند و ماندگار شدهاند، اما لکههای تازه دلم را میآشوبند. بادِ ملایمی از لایِ در میوزد، هیچ صدایی غیر از برسِ من و مرادی نیست.
دربان میآید که بگوید وقت ناهار است. راهِ آمدهاش پوستِ تخمهیِ کدو ریخته و پیداست به آتش هم سر زده. از پوست تخمههای کدو پیداست. مینشینیم کنار حوضِ خالیِ برف نشسته، سهتایی. دربان یک فلاسک چای هم آورده. خودش مینشیند روی صندلی که مرادی از کف اتاق باز کرده.
مرادی میگوید: «جای باصفایی است.»
گربهی چاق روی برف لاشهیِ گنجشک را بو میکشد، نرم دورش میچرخد، با پنجههایش پیشش میکشد و پسش میزند. بعد راهش را میگیرد به تکه زمین خشکِ زیر کاجها و خودش را، انگار استخوان ندارد، رها میکند.
دربان پلاستیک غذا را باز میکند و ظرفهای آلومینیومی را میچیند روی تخت. میپرسد: «ران یا سینه؟» روی دو تا ظرف نوشته سینه، یکی هم ران. مرادی میگوید: «ران.»
مثل سگِ گرسنهایم. تکهای از سینهی مرغ رامیکنم و میاندازم برای گربه.
دربان میپرسد: «کار تا غروب تمام میشود؟»
مرادی میگوید: «تمام میشود، ولی چندان تمیز و پاکیزه مثل اولش نه.»
دربان همانطور که میجود، میگوید: «مثل اولش که قرار نیست بشود. اینجا رو مرمت میکنن. کاشی میزنن، آجرهای افتاده را میچسبانند.»
مرادی سر از روی ظرفش برمیدارد، زرشکها را که جدا کرده میریزد توی بشکه و میپرسد: «همهی خونه رو؟»
دربان میگوید: «نه، فقط همون دوتا اتاق. دیوارو از وسط برمیدارن، بعد میشه قهوهخونه. چند تا صندلی هم میذارن. سایهی خوبی داره اونجا و دنجه، سماور و قوری و قهوهساز و از اینجور چیزا.»
مرادی میگوید: «زودتر نمی شد بگی جونمون در نره بابت لکهها.»
دربان جواب میدهد: «محض همین زودتر نگفتم.»
زیرِ سایهی ابرهایی که باد میآورد، لقمههایمان را میجویم، استخوانهای مرغ را میریزیم توی همان بشکه. دربان با چوبی که از درخت کنده دندانهایش را پاک میکند و تف میکند توی باغچه. مرادی سیگاری آتش میزند و من چای میریزم و گربه نرم و بیشتاب میرود.
تا غروب، دیوار، پریزِ برق، پنجرهها، جایی که قرار است اجاق بگذارند یا سماور قل بزند، یا پیشخوان بشود و بالا بیاید، را میسابیم و میشوییم و خشک میکنیم. رشتههای ابرِ کبودِ غروب ، همهی آسمان را لک کردهاند. درِ هر دو اتاق را باز میگذاریم تا کف خشک شود.
دربان چند کیسهی دیگر میگذارد کنارِ بشکهها برای سوزاندن. دستمال و دستکش و کاردک و برس و فرچه و اسفنجها را هم میریزیم توی بشکه. مرادی کمی نفت اضافه میکند و با یک چوبِ بلند آتش را که گر میگیرد هم میزند، جرقهها بالا میروند و کج پایین میافتند.
بشکهی فلزی پر از زنگ و دوده است. یک کیسه من میاندازم، یکی مرادی. دودی که از آتش بلند میشود، میپیچد و به پوستم میچسبد. پلاستیکِ زباله را که میاندازم، یادِ تکهگوشی میافتم که از راهآب بیرون کشیدم. هنوز به پوستِ شقیقه وصل بود.
مرادی کیسههایی را که دربان آورده باز میکند، یک اورکت از داخلِ آن میکشد بیرون و میگوید: «اینا جیبهاشون رو بگردی یک چیزی پیدا میشه. کلی جیبِ مخفی دارن.»
من کیسهی بعدی را باز میکنم. کیفِ چرمیِ کهنه، خالی. پرتش میکنم توی بشکه. یک شلوارِ پشمیِ خاکستری با چهارخانههای کمرنگِ آبی. تکانشان میدهم. یک دستهکلید میافتد روی زمین. پالتوی پاره. یک لنگه کفشِ ورزشی. شعلهها بلندتر میشوند.
مرادی میگوید: «سیمکارت و کارتِ شناسایی، هرچی هست بنداز.»
از جیبِ اورکت یک ایرپاد درمیآورد و میگوید: «نگفتم؟»
سه کیسهی دیگر مانده. دستهکلید را برمیدارم و پرت میکنم توی بشکه. به لبه میخورد، میافتد زمین و به سنگی گیر میکند.








