
جنگ دوازده روزه ایران و اسرائیل فرصتی به وجود آورده که برخی آثار مرتبط با جنگ شهرها که در محاق افتاده بودند، مجدداً منتشر شوند. یکی از مهمترین این آثار رمان «شب ملخ» نوشته جواد مجابیست.
در نشست رونمایی از این رمان، با حضور محمود دولتآبادی، مهسا محبعلی، علی مسعودینیا و علی شروقی، این اثر به عنوان «جامی شکسته» توصیف شد که خواننده باید تکههای آن را به هم متصل کند. این رمان که پس از ۳۵ سال توسط نشر وزن دنیا منتشر شده، داستان شهری را روایت میکند که زیر سایه جنگ و انفجار سه بمب در سال ۱۳۶۹ به فضایی گروتسک و رئالیستی جادویی بدل میشود.
مجابی با ترکیب طنز، شعر و گزارشنگاری، جنگ را نه بهصورت خاطره، بلکه بهعنوان واقعیتی پوچ و نکبتبار به تصویر میکشد. دولتآبادی نیز در این نشست جنگ را «مسخرگی و حماقت» خواند و بر نگاه ضدقهرمانی مجابی تأکید کرد. او همچنین از نبود نقد جدی در ادبیات ایران انتقاد کرد و نقش منتقدان را در فهمپذیر کردن آثار ادبی مهم دانست.
رمان «شب ملخ» درباره جنگ در تهران در دوران موشکبارانها و روایتگر زندگی انسانهایی است که در میان ترس و ویرانی، در تلاش اند که به زندگی ادامه دهند. این اثر در فضایی سوررئال و گسسته از زمان و مکان پیش میرود و به جای بازگویی صرف وقایع تاریخی، بر حالات روانی، خیالات و احساسات شخصیتها در این دوره بحرانی متمرکز است. ساختار سینمایی داستان، با تأکید بر ترس، خشونت، ویرانی و بحرانهای انسانی جنگ، همراه با طنز تلخ و نقادانه، پیچیدگیهای روانی و فکری انسانها را به تصویر کشیده و جنگ را به عنوان تجربهای غیرانسانی نقد میکند.
پوریا سوری، از نشر وزن دنیا، از استقبال خوب مخاطبان از چاپ اول و دوم این کتاب خبر داد، هرچند شرایط پساجنگ خرید آثار فرهنگی را با چالش مواجه کرده است. مجابی نیز در این نشست از تجربه تلخ سانسور کتابش در سالهای دهه شصت سخن گفت که ناشری نوپا کتاب را چاپ کرد، اما دو هفته بعد توقیف شد.
جواد مجابی از دوران دانشگاه با نام مستعار زوبین به نویسندگی روی آورد. «اهمیت حسن بودن» از مهم ترین داستانهای او در قبل از انقلاب است. او در داستانهای پس از انقلاب خود بهویژه به بحران هویت روشنفکران در نظامهای اقتدارگرا توجه نشان داده است. رمانهای «دیوسالاران»، «از دل به کاغذ»، «شهربندان» و «شب ملخ» پیرامون انقلاب و جنگ نوشته شدهاند و رمان «مومیایی» به موضوع درگیریهای خونبار برای کسب قدرت میپردازد. از آخرین آثار او میتوان به رمانهای «باغ گمشده» و «نیشخند ایرانی» اشاره کرد.