«۴۸ کیلوگرم»؛ وقتی بدن شاعر فلسطینی به سند جنگ تبدیل می‌شود

خلاصۀ صوتی:

مجموعه شعر «۴۸ کیلوگرم» اثر بتول ابوعاقله، شاعر ۲۱ ساله فلسطینی، برنده جایزه وارویک ۲۰۲۶ برای زنان در ادبیات ترجمه‌شده شد. این کتاب که در سال‌های جنگ غزه شکل گرفته، از ۴۸ شعر تشکیل شده است؛ هر شعر معادل یک کیلوگرم از وزن بدن شاعر. اثری که در آن بدن، حافظه و زبان به هم می‌پیوندند و ترجمه جمعی به بخشی از تلاش برای رساندن تجربه جنگ به مخاطبان جهانی تبدیل می‌شود.

۴۸ شعر برای بازسازی یک بدن

دانشگاه وارویک بریتانیا روز ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که مجموعه شعر «۴۸ کیلوگرم» نوشته بتول ابوعاقله، شاعر جوان اهل غزه، برنده دهمین دوره جایزه وارویک برای زنان در ادبیات ترجمه‌شده شده است. این جایزه هزار پوندی که از سال ۲۰۱۷ برگزار می‌شود، با هدف مقابله با نابرابری جنسیتی در ادبیات ترجمه‌شده و معرفی آثار نویسندگان زن به مخاطبان بریتانیایی و ایرلندی تأسیس شده است. امسال ۱۶۴ اثر از ۳۷ زبان در رقابت شرکت داشتند. warwick.ac.uk+۱

ابوعاقله اشعار این مجموعه را میان سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ در غزه سروده است. ساختار کتاب بر رابطه‌ای مستقیم میان شعر و بدن استوار است: ۴۸ شعر، ۴۸ کیلوگرم از وزن شاعر را نمایندگی می‌کنند. بدین ترتیب، بدن دیگر صرفاً موضوع شعر نیست، بلکه به اصل سازمان‌دهنده اثر تبدیل می‌شود. هر شعر بخشی از پیکری است که در معرض نابودی قرار دارد و نوشتن تلاشی برای گردآوری و حفظ آن است.

شاعر در گفت‌وگویی با گاردین در اکتبر ۲۰۲۵ توضیح داده بود که شعرهایش را بخشی از گوشت و تن خود می‌داند؛ ازاین‌رو آن‌ها را گرد آورده تا اگر بدنش در بمباران متلاشی شد، چیزی از او باقی بماند. The Guardian

ترجمه به‌مثابه بازآفرینی

«۴۸ کیلوگرم» مجموعه‌ای دوزبانه است که متن عربی و انگلیسی اشعار را در کنار یکدیگر قرار می‌دهد. ابوعاقله خود در ترجمه و بازنویسی انگلیسی شعرها مشارکت داشته و گراهام لیدل، ویام التمامی، کریستینا ویتی و یاسمین زاهر نیز در این فرایند همکاری کرده‌اند.

شاعر در گفت‌وگو با گاردین تأکید کرده که نسخه‌های انگلیسی را صرفاً ترجمه نمی‌داند، بلکه آن‌ها را بازآفرینی شعرهای عربی تلقی می‌کند. به گفته او، نسخه‌های عربی حامل درد بیشتری‌اند، درحالی‌که نسخه‌های انگلیسی از اعتمادبه‌نفس بیشتری برخوردارند و بازتاب‌دهنده مرحله تازه‌ای از شخصیت او هستند. The Guardian+۱

این تمایز، ترجمه را از انتقال ساده معنا فراتر می‌برد. زبان دوم برای شاعر امکانی فراهم می‌کند تا تجربه‌ای واحد را از موقعیتی تازه بازگو کند. درعین‌حال، همکاری چند مترجم نشان می‌دهد که رساندن صدای شاعری از منطقه جنگی به جهان، می‌تواند حاصل تلاشی جمعی باشد.

شعر جنگ، فراتر از شهادت تاریخی

داوران جایزه وارویک، با اشاره به قدرت تصویرسازی، پیچیدگی استعاری و نوآوری‌های فرمی مجموعه، آن را اثری دانسته‌اند که هم ویرانی جسم و روان انسان و هم ابعاد معنوی تجربه جنگ را بازنمایی می‌کند. آنان همچنین بر اهمیت دستاورد جمعی ترجمه تأکید کرده‌اند.

«۴۸ کیلوگرم» نخستین مجموعه شعر ابوعاقله است که ابتدا در سال ۲۰۲۵ از سوی انتشارات تنمنت منتشر شد و نسخه تازه آن در سپتامبر ۲۰۲۶ با همکاری پنگوئن انتشار یافت. warwick.ac.uk+۱

اهمیت ادبی این کتاب تنها در ثبت تجربه جنگ غزه نیست. ابوعاقله با تبدیل وزن بدن به ساختار شعر، راهی برای بیان تجربه‌ای یافته که در گزارش‌های خبری اغلب به آمار کشته‌شدگان و ویرانی‌ها فروکاسته می‌شود. در این مجموعه، شعر هم سندی از خشونت است و هم تلاشی برای حفظ فردیت انسانی در برابر نابودی.

منابع :

در همین زمینه:

بانگ

«بانگ» یک رسانه ادبی و کاملاً خودبنیاد است که در خارج از ایران و به دور از سانسور و خودسانسوری بر مبنای تجربه‌ها و امکانات مشترک شخصی شکل گرفته است.

شبکه های اجتماعی