آزادی بیان

مسعود فیروزآبادی، بنیان‌گذار انتشارات آرش در سوئد و از پیشگامان نشر مستقل فارسی در تبعید، درگذشت. او از سال ۱۹۸۳ با انتشار آثار ادبی، سیاسی و فکری، به‌ویژه کتاب‌هایی که در ایران گرفتار سانسور بودند، نقشی مؤثر در گسترش آزادی نشر و حفظ پیوند میان نویسندگان داخل و خارج از کشور ایفا کرد. به مناسبت درگذشت او، «بانگ» بخشی از پژوهش مسعود کدخدایی درباره نشر فارسی در خارج از کشور را که در سال ۲۰۱۱ تدوین شده، بازخوانی و بازنویسی کرده است؛ روایتی از تجربه‌های فیروزآبادی در مقابله با سانسور، دشواری‌های اقتصادی نشر در تبعید و تلاش برای حفظ و گسترش زبان و ادبیات فارسی.

تصویب ماده ۲۷ طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» در مجلس شورای اسلامی، نگرانی‌هایی درباره آزادی آفرینش ادبی و هنری در ایران برانگیخته است. این ماده با پیش‌بینی مجازات‌های سنگین برای برخی فعالیت‌های فرهنگی، از جمله تولید و انتشار کتاب، فیلم و موسیقی، امکان پیگرد تولیدکنندگان و منتشرکنندگان آثار را فراهم می‌کند. هوشنگ پوربابایی، وکیل دادگستری، هشدار داده است که ابهام‌های این مصوبه می‌تواند مرز میان فعالیت مستقل فرهنگی و همکاری با عوامل بیگانه را مخدوش کند.

این گزارش که هر چهار سال منتشر می‌شود، تنها تحلیل جهانی جامع روندهای چندساله آزادی بیان و روزنامه‌نگاری است و با عنوان فرعی «روزنامه‌نگاری: شکل‌دهی به جهانی در صلح» بر نقش حیاتی رسانه‌های آزاد در دستیابی به اهداف توسعه پایدار تأکید دارد.

در بیانیه کانون نویسندگان ایران آمده است:
«ناصر تقوایی را می‌توان شمایل خدشه‌ناپذیر سینماگر مستقلی شمرد که هرگز سر بر خط صاحبان قدرت و ثروت نگذاشت و تا زنده بود در برابر سانسور، تبعیض، آزادی‌کشی و دخالت حکومتی در کار هنرمند جانانه ایستاد و هرگز با دو حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی بر سر هنر خود معامله نکرد و هنر را فروختنی نمی‌دانست.

نگنگی وا تیونگ‌او، نویسنده کنیایی و از پیشگامان ادبیات پسااستعماری، در ۸۷ سالگی درگذشت. او با نوشتن به زبان بومی گیکویو، بر حفظ هویت فرهنگی در برابر سلطه استعماری تأکید کرد. آثار او مانند «گریه نکن، کودک» و «شیطان بر صلیب» به کاوش پیامدهای استعمار و نابرابری پرداختند. تجربه زندان و تبعید او در دوران دیکتاتوری، نشان‌دهنده مقاومتش در برابر سانسور بود. میراث او، چارچوبی برای مبارزه با سرکوب و حفظ زبان‌های بومی ارائه می‌دهد که همچنان الهام‌بخش است.

آن‌گاه که تمثیل، نماد و استعاره آگاهانه صورت زبانی می‌یابند، اگر نگوییم تنها دلیل، دست کم می‌توان گفت که یکی از دلیل‌های پیدایی آن سانسور است. سانسور گر چه نامی مدرن است، اما نامیده‌ی آن پیشینه‌ای به‌درازای تاریخ دارد.

بیش از ۶۰۰ نویسنده و شاعر ایرانی در بیانیه‌ای اعلام کردند که شرایط در ایران به گونه‌ای شده است که نه تنها جامعه تا «مرز فروپاشی» پیش رفته بلکه شهروندان، حتی کودکان و نوجوانان تأمین جانی ندارند.

روزنامه شرق با انتشار پیامی در توییتر تولد نیلوفر حامدی، خبرنگار و روزنامه‌نگار بازداشتی را تبریک گفت. نیلوفر حامدی یکی از شناخته‌شده‌ترین ۴۱ روزنامه‌نگاری است که صرفا به دلیل اطلاع‌رسانی در زندان‌های جمهوری اسلامی به سر می‌برند.  

منصور کوشان در گفت‌وگو با شهزاده سمرقندی وظیفه مردم نسبت به نویسندگانشان را یادآور می‌شود. کوشان می‌گوید: ما باید پیش از آنکه به این نهاد‌ها متوسل شویم، تحت هر عنوانی، خودمان فعال شویم.

همبستگی نویسندگان با اعتراضات خوزستان ادامه دارد. ۵۵ روزنامه‌نگار اعلام کردند برخی خبرنگاران اجیر شده دولتی «روایتی دست‌ساخته و سفارشی» به عنوان روایت خوزستان منتشر می‌کنند.

یانگ هنجون که خود مدتی در سازمان اطلاعاتی چین کار می‌کرد با خطر اعدام مواجه است.