نقد شعر

بررسی کتاب

مهرنوش قربانعلی: «حافظه‌ای که مهاجرت می‌کند»، بازتعریف تعلق در شعر آزیتا قهرمان

مهاجرت چگونه رابطهٔ انسان با مکان، زبان و گذشته را دگرگون می‌کند؟ مهرنوش قربانعلی در نقد مجموعه‌شعر «زیر همین آسمان» سرودهٔ آزیتا قهرمان، تعلق را فرایندی ناتمام می‌خواند که در کشاکش خاطره و اکنون شکل می‌گیرد. او با بررسی تصویرهای زمین و چمدان، شعرِ «بیکجا»، عکس دسته‌جمعی و روایت‌های مادر و مادربزرگ، نشان می‌دهد چگونه حافظه در زبان بازآفرینی می‌شود. در این خوانش، شعر امکان ساختن نسبتی تازه با جهان را فراهم می‌کند، اما گسست‌ها را به‌تمامی ترمیم نمی‌کند و به تعریفی نهایی از تعلق نمی‌رسد.

ادامه مطلب »
بررسی کتاب

نسیم خلیلی: مرثیه‌ای بر بستر لوت؛ سوگ زن و جغرافیای مقاومت  – نگاهی به دفتر شعر «آخرین زن لوت» اعظم بهرامی

چگونه سوگ شخصی یک زن به روایت رنج و مقاومت یک سرزمین بدل می‌شود؟ نسیم خلیلی در خوانش دفتر شعر «آخرین زن لوت» اعظم بهرامی، پیوند میان فقدان معشوق، بدن زن و جغرافیای زخمی ایران را بررسی می‌کند. مقاله با دنبال‌کردن مضمون مرگ و باززایی، ارجاع‌های تاریخی و نسبت این شعرها با شعر بیژن نجدی، نشان می‌دهد چگونه تغزل به حافظهٔ جمعی راه می‌یابد. در ادامه، تصویر لوت، بحران محیط‌زیست، تجربهٔ زنان فراتر از مرزها و ویژگی‌های زبانی مجموعه، مسیر این پیوند را روشن می‌کنند.

ادامه مطلب »
از ما

عبدالباسط سلیمانی: وقتی تازگی هم پیش از تجربه می‌رسد

آیا شعری با تصویرهای بی‌سابقه و زبانی نامتعارف می‌تواند همچنان گرفتار کلیشه باشد؟ عبدالباسط سلیمانی در جستار «وقتی تازگی هم پیش از تجربه می‌رسد»، با بازخوانی اندیشه‌های شکلوفسکی، الیوت و پوند و بررسی «رُکسانا»ی شاملو، نشان می‌دهد که کلیشه به واژه‌ها و تصاویر فرسوده محدود نیست؛ شیوه‌های نوآوری نیز می‌توانند از پیش آماده باشند. پرسش اصلی او این است که آیا آنچه در شعر پدیدار می‌شود، امکان تغییر فرم و جابه‌جایی معنای پیشین را پیدا می‌کند؟

ادامه مطلب »
شعر

داریوش آشوری: یک نسیمِ تازه

بهترین تعبیری که می‌توانم برایِ شعرِ مهرانگیز رساپور- یا به نامِ قلمی‌اش، م. پگاه، بیاورم، “نسیمِ کوهستانی”ست؛ نسیمی که در من یادِ دوران‌هایِ کوه‌گردی‌ام را زنده می‌کند؛ یادِ پاکی و خوشیِ وزش‌اش، هنگامی که آرام می‌وزد و در گوش‌ات زمزمه‌ای دل‌نواز می‌کند.

ادامه مطلب »