ادبیات دیستوپیایی

از ۱۹۸۴ و دنیای قشنگ نو تا سرگذشت ندیمه و دیستوپیاهای اقلیمی معاصر، ادبیات دیستوپیایی آینده را به آزمایشگاهی برای شناخت اکنون بدل کرده است. این دوسیه در دوازده قسمت، سازوکارهای روایی این ژانر و نسبت آن با قدرت، تاریخ، زبان، حافظه، خلوت، بدن، فضا، بحران اقلیمی، مقاومت و امید را بررسی می‌کند و در پایان، با بازگشت به ادبیات فارسی ــ از «س.گ.ل.ل» صادق هدایت و «سال ۱۳۸۸» فریدون تنکابنی تا فرار از مجتمع دخترانه محبوبه موسوی و ۵۶ درجه ــ می‌پرسد: آیا می‌توان از تبار ویژه‌ای برای «دیستوپیای ایرانی» سخن گفت؟

از «ما»ی زامیاتین و «۱۹۸۴» اورول تا «سرگذشت ندیمه» و «بازی‌های گرسنگی»، ادبیات دیستوپیایی هر بار در دوره‌ای از بحران و اضطراب اجتماعی رونق گرفته است. تاریخ این ژانر را می‌توان تاریخ دگرگونی ترس‌های انسان مدرن نیز دانست: ترس از دولت تمامیت‌خواه، جنگ و نابودی اتمی، فناوری، سلطه شرکت‌ها، کنترل بدن و سرانجام جهانی که نسل جوان احساس می‌کند از او به ارث برده است.

نشر آسمانا روز جمعه ۱۴ آذر ۱۴۰۴ مراسم نقد و بررسی رمان «فرار از مجتمع دخترانه» نوشتهٔ محبوبه موسوی را با حضور خود نویسنده و دو منتقد برجستهٔ بین‌المللی، سبا پاکدل از دانشگاه ویکتوریا کانادا و دکتر خورشید رشاد از دانشگاه گوتینگن آلمان، به‌صورت مجازی برگزار کرد.