شهریور ۱۶, ۱۴۰۵

رویدادهای فرهنگی و هنری

واقع‌گرایی در جهانی سورئال: چالش‌های ادبیات داستانی در مواجهه با واقعیت‌های مدرن

فرد لونزر در این مقاله به بررسی چالش‌های واقع‌گرایی در جهانی می‌پردازد که روزبه‌روز به داستان‌های ژانری مانند علمی-تخیلی، هیجان‌انگیز و فانتزی شبیه‌تر می‌شود. او با اشاره به اختلاف تاریخی میان اچ.جی. ولز و هنری جیمز، استدلال می‌کند که داستان علمی-تخیلی، با وجود توانایی‌اش در به تصویر کشیدن امیدها و ترس‌های معاصر، به دلیل حس قطعیت و انتخاب یک آینده خاص، واقع‌گرایی را به‌طور کامل منتقل نمی‌کند. در مقابل، ادبیات داستانی با انعطاف‌پذیری و پذیرش ناتمام بودن، ظرفیت بیشتری برای به تصویر کشیدن واقعیت‌های آشوبناک و پیچیده امروز دارد. لونزر با مثال‌هایی از رمان‌های معاصر مانند «مدار» سامانتا هاروی و «پاسخ‌ها» کاترین لیسی نشان می‌دهد که ادبیات داستانی می‌تواند با الهام از هیجان و تخیل داستان علمی-تخیلی، زمان حال را به‌گونه‌ای واقع‌گرایانه و ملموس به تصویر بکشد، حتی بدون اختراع آینده.

ادامه مطلب »
از ما

جواد اسحاقیان: سیمای تباه «طالبان» در خوانش جامعه‌شناختی رمان «شهربندان» جواد مُجابی

رمان «شهربندان» جواد مجابی، در خوانش جواد اسحاقیان، صرفاً روایت اشغال یک شهر نیست؛ نقشه‌ی اجتماعی پیدایش، سلطه و فروپاشی یک ذهنیت است. اسحاقیان طالبان را نه حادثه‌ای ناگهانی، بلکه فرآورده‌ی درهم‌تنیدگی اقتصاد روستایی گسسته، سیاست قدرت‌های خارجی، مدارس دینی رادیکال و ساختار عشیره‌ای می‌داند و نشان می‌دهد که هژمونی این جریان با سلب خانه، هویت، قانون و حتی نام شهروند کامل می‌شود. در برابر این ماشین ارعاب، رمان از مقاومت منفی و نافرمانی مدنی تا مسموم کردن فاتح در خانه‌ی غصب‌شده پیش می‌رود و می‌گوید پیروزی راستین، پیش از هر گلوله، شکستن غرور مسلح قدرت است. این مقاله همان نکته‌ای را پیش می‌کشد که مجابی در استعاره‌ی «شهربندان» مطرح کرده است: محاصره همیشگی نیست، اما تا ریشه‌های مرداب خشک نشود، نام‌های تازه‌ای جای طالبان را می‌گیرند.

ادامه مطلب »