مرداد ۱۹, ۱۴۰۵

بانگ - نوا

حسین نوش‌آذر: قتل رجب‌زاده و رمان «برلین آلکساندر پلاتس»: وقتی جنایت آیینهٔ دوران می‌شود

قتل رجب‌زاده و رمان «برلین الکساندرپلاتس» هر دو نمونه‌ای از خشونتی هستند که در بستر «ساختار فرصت» رخ می‌دهد؛ یعنی زمانی که شرایط اجتماعی و سیاسی (مانند دوقطبی شدن جامعه، بسته بودن راه‌های مسالمت‌آمیز و مشروعیت یافتن خشونت دولتی یا ایدئولوژیک) زمینه را برای تبدیل خشم فردی به قتل سازمان‌یافته یا نیمه‌سازمان‌یافته فراهم می‌کند. نویسنده با مقایسه این دو روایت نشان می‌دهد که خشونت نه یک اتفاق شخصی، بلکه بازتابی از ساختارهای بزرگ‌تر و تکرار تاریخی چرخه‌ای است که قربانیان را به آمار تقلیل می‌دهد، اما تأکید می‌کند که پرونده رجب‌زاده برخلاف برلین ۱۹۲۹ هنوز باز است و نتیجه آن به کنش امروز جامعه و نهادها بستگی دارد.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

بهروز شیدا: فریاد رنج و آرزوی بهار در متن‌های شهرنوش پارسی‌پور

متن‌های شهرنوش پارسی‌پور، فراتر از روایتِ صرفِ رنج‌های تاریخی و سرکوبِ قدرت‌سالار، آیینه‌هایی هستند که در دلِ برزخِ جامعۀ ایرانیِ گرفتار در ناهماهنگی و تکفیر، پنجره‌ای به سوی «بهاری دیگر» می‌گشایند؛ بهاری که در آن فردیت، عشق، خرد و دیگرپذیری، جایِ طرد و دوزخ‌سازی را می‌گیرند و هستیِ زنانه‌مدار، پیوندگاهی برای تولدِ دوبارۀ انسان در تقابل با مرگ و تحریف می‌شود. این متن‌ها نه فقط فریادِ اعتراض، که آرزویِ تحققِ «بهشتِ زمینی» را در جهانی آواز می‌کنند که دیگرگونه‌گان در آن نه به انزوا، که به تکیه‌گاهِ سرسبزی بدل می‌شوند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

حسین دولت‌آبادی: زخم‌هایِ کهنه ماتمِ هزارساله

حسین دولت‌آبادی در این جستار، ناسورِ التیام‌نیافته‌ی تاریخِ معاصر ایران را به ما نشان می‌دهد. او می‌گوید به دلیلِ سرکوبِ مکررِ اعتراضات، اختناقِ سیاسی و نادیده‌گرفتنِ حقوقِ اقوام، زنان، اقلیت‌های مذهبی و دگراندیشان، این زخم کهنه شده چنان‌که هر بار انگشت بر آنها می‌گذارند، خون و فریاد از آن می‌جوشد؛ و او با تمثیلِ بیماریِ پنهان‌شده‌ی زیر ملحفه‌ای سفید (که نقشه‌ی زخمیِ ایران از آب درمی‌آید)، و سپس با موضع‌گیریِ صریحِ سیاسیِ خود، تأکید می‌کند که راهِ چاره، نه در ناسیونالیسمِ افراطی و نه در خشونتِ دولتی، بلکه در پذیرشِ تنوعِ قومی، همبستگیِ طبقاتیِ فراقومی، و حلِّ مسائل از طریقِ گفت‌وگویِ دموکراتیک و بدونِ پیش‌داوری است؛ در غیر این صورت، کینه‌ها رسوب می‌کنند و ماتمِ هزارساله، همچنان تداوم خواهد یافت.

ادامه مطلب »