زبان و قدرت

مهدی مرادپور، نمایشنامه‌نویس، مترجم و دراماتورژ ایرانی‌تبار ساکن آلمان، در ۴۷ سالگی در هامبورگ درگذشت. او از چهره‌های شناخته‌شده تئاتر معاصر آلمانی‌زبان بود که در آثارش به مهاجرت، تبعید، هویت، نابرابری اجتماعی و مناسبات قدرت می‌پرداخت. مرادپور با بهره‌گیری از تجربه زیستن میان زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون، تئاتر را به عرصه‌ای برای بازاندیشی در وضعیت انسان معاصر تبدیل کرده بود.

از ۱۹۸۴ و دنیای قشنگ نو تا سرگذشت ندیمه و دیستوپیاهای اقلیمی معاصر، ادبیات دیستوپیایی آینده را به آزمایشگاهی برای شناخت اکنون بدل کرده است. این دوسیه در دوازده قسمت، سازوکارهای روایی این ژانر و نسبت آن با قدرت، تاریخ، زبان، حافظه، خلوت، بدن، فضا، بحران اقلیمی، مقاومت و امید را بررسی می‌کند و در پایان، با بازگشت به ادبیات فارسی ــ از «س.گ.ل.ل» صادق هدایت و «سال ۱۳۸۸» فریدون تنکابنی تا فرار از مجتمع دخترانه محبوبه موسوی و ۵۶ درجه ــ می‌پرسد: آیا می‌توان از تبار ویژه‌ای برای «دیستوپیای ایرانی» سخن گفت؟