منیره برادران

شهرنوش پارسی‌پور در کتاب «خاطرات زندان» با نگاهی دور و در عین حال صمیمی، از دل یکی از خشن‌ترین تجربه‌های تاریخ معاصر ایران، تصویری به‌یادماندنی از انسان‌های گرفتار در بند می‌آفریند. او که خود چهار بار به جرم «نویسنده بودن» زندانی شده، بار سنگین اجساد اعدام‌شدگان و روح زخمی زندانیان را بر دوش می‌کشد و با صمیمیت و بی‌پروایی‌ای شگفت‌انگیز، هم مشاهدات تلخ را ثبت می‌کند و هم از طنز تلخ موقعیت‌های انسانی در میان جهنم نمی‌گذرد. «خاطرات زندان» نه فقط سند تاریخی، که اعتراف یک نویسنده به رسالت قلم و مقاومت از طریق روایت است.

این مقاله، یک نگاه تحلیلی عمیق به داستان «زایر» نسیم خاکسار است، اما فراتر از آن، تلاشی است برای پیوند زدن تجربه‌ی جنگ در دو مقطع تاریخی متفاوت (جنگ ایران و عراق و جنگ کنونی با اسرائیل و آمریکا). نویسنده با تکیه بر مفهوم «دلبستگی به اشیا» به عنوان نماد وطن، نشان می‌دهد که جنگ نه فقط ساختمان‌ها، که «تعلق خاطر» آدم‌ها را نابود می‌کند.