فرهاد نیکآیین: رمان «همه ما شریک جرم هستیم» نوشته کیومرث پوراحمد – داستانی در سایهی مسئولیت جمعی
مقالهی «داستانی در سایهی مسئولیت جمعی» نوشتهی فرهاد نیکآیین، با نگاهی جامعهشناختی و فرمگرایانه به رمان «همه ما شریک جرم هستیم» از حمید حامد (کیومرث پوراحمد)، در پی آن است که نشان دهد این اثر فراتر از یک روایتِ سادهی اجتماعی، خواننده را با پرسشی بنیادین دربارهی نسبتِ فرد با ساختارهای قدرت روبهرو میکند. نویسنده با تکیه بر نقلقولهای آغازینِ رمان (از اورول و شاملو)، فضاسازیِ بیابانیِ داستان، و بهویژه تحلیلِ شخصیتهایی چون ددهجان و عمویاور، استدلال میکند که این رمان، در عین برخورداری از ریتمی آرام و نثری میانمایه (ادبی-محاورهای)، به مثابهی «رسالهای تعلیمیِ» غیرمستقیم، مرز مبهم میان قربانیبودن و همدستی با ستم را به چالش میکشد و سرانجام، راهِ برونرفت از این معضل را در «گفتوگویِ پویا» و کنارگذاشتنِ جزماندیشیهای تاریخی جستجو میکند؛ پاسخی که نه در متن رمان، بلکه در وجدانِ اخلاقیِ هر خوانندهای شکل میگیرد.