آذر ۱۴۰۴

در اوج تاریکی‌های فردی و اجتماعی، گرد هم آمدن، سخن گفتن، مهر ورزیدن و حفظ امید به فردا، خود عملی رادیکال و نورافشان است.

در بخش پایانی این نقد بر کتاب «یعنی تو کله‌ت بهشته» رضا شهبازی، نویسنده با حفظ نگاه تاب‌آورانه‌اش به زندگی، به تحلیل‌های عمیق سیاسی و اجتماعی می‌پردازد؛ از نقد مصرف‌گرایی و سرمایه‌داری گرفته تا جزئیات هایپررئالیستی شرایط روزمره، همه با لحنی ساده، طنزآمیز و دوستانه که مخاطب را تا انتها همراه می‌کند و به تأمل وامی‌دارد.

قدرت روایت این شماره از کافه رادیو با صدا و اجرای مهدی اصلانی نه در زیبایی ادبی، که در صداقت دردناک و به تصویر کشیدن رنجی است که از دیوارهای زندان فراتر رفته و دامن بی‌گناه‌ترین افراد (یک مادر سالخورده) را می‌گیرد. محتوای آن از نظر عاطفی قدرتمند و از نظر اجتماعی-تاریخی قابل تأمل است.

این گزارش که هر چهار سال منتشر می‌شود، تنها تحلیل جهانی جامع روندهای چندساله آزادی بیان و روزنامه‌نگاری است و با عنوان فرعی «روزنامه‌نگاری: شکل‌دهی به جهانی در صلح» بر نقش حیاتی رسانه‌های آزاد در دستیابی به اهداف توسعه پایدار تأکید دارد.

عباس امانت، برجسته‌ترین تاریخ‌نگار معاصر ایران و استاد پیشین دانشگاه ییل، با انتشار کتاب «گاه‌شماری خورشیدی و پایداری نوروز در هویت فرهنگی ایران» برای نخستین بار به‌طور نظام‌مند نشان می‌دهد که چرا تقویم خورشیدی و جشن نوروز، در میان تمام طوفان‌های تاریخی، به ستون اصلی هویت ایرانی تبدیل شده‌اند و چگونه حافظه‌ی جمعی یک ملت توانسته هزاران سال این آیین را زنده نگه دارد در حالی که بسیاری از جشن‌های باستانی دیگر به فراموشی سپرده شده‌اند.

در سنگلاخ زندگی زکریا هاشمی، فراتر از روایت شخصی پر از رنج و مهاجرت، دریچه‌ای گشوده می‌شود به سوی زیبایی‌های فراموش‌شده‌ی تهران قدیم و طبیعت بکر وطن؛ از سایه‌های سنگین درختان کهن‌سال باغ قوام‌الملک که ترس از زندگی را در دل اخوان ثالث برمی‌انگیخت، تا دشت‌های پر از گل‌های زرد ریواس در دامان کوه‌های شهرری که شادی کودکی و سرور مردم را در میان آتش جنگ زنده می‌کند – تصاویری مخملین و حزن‌آلود که تاریخ‌نگاری یک هنرمند عاشق را به شعری ماندگار بدل می‌سازند.

نشر آسمانا روز جمعه ۱۴ آذر ۱۴۰۴ مراسم نقد و بررسی رمان «فرار از مجتمع دخترانه» نوشتهٔ محبوبه موسوی را با حضور خود نویسنده و دو منتقد برجستهٔ بین‌المللی، سبا پاکدل از دانشگاه ویکتوریا کانادا و دکتر خورشید رشاد از دانشگاه گوتینگن آلمان، به‌صورت مجازی برگزار کرد.

کامران فانی، مترجم، فهرست‌نویس و کتاب‌شناس برجسته ایران که با آثاری چون «سرعنوان‌های موضوعی فارسی» و ترجمه‌هایی از چخوف و گونتر گراس، نقش ماندگاری در کتابداری و ادبیات معاصر ایران ایفا کرد، روز شنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۴ پس از تحمل دوره‌ای بیماری (آلزایمر) در ۸۱ سالگی درگذشت.

«دومینو»، اولین رمان مریم ناصری، روایتی چندلایه و زن‌محور است که با مونولوگ‌های درونیِ زنان چند نسل، از دشت‌های ایلام تا شهرهای جنگ‌زده، به جستجوی معنای رنج و هویت می‌پردازد؛ داستانی که بوی خاک وطن، زخم جنگ و پرسش ابدی «انسان بدون رنج چه موجودی است؟» را در هم می‌آمیزد.

رمان «هوم» لیلا میرباقری، روایتی شاعرانه از گسست از جهان آدم‌ها و پناه‌جستن در سکوت سنگ‌ها و راز گیاهان است. این اثر که با نمادپردازی‌های عمیق اساطیری و شخصیت‌پردازی‌های غیرکلیشه‌ای همراه شده، پرسشی بنیادین را پیش می‌کشد: آیا وقتی روابط انسانی می‌شکند، طبیعت می‌تواند آخرین پناهگاه روحِ زخم‌خورده باشد؟