مرداد ۱۴۰۴

از ما

منا میرزایی: بهرام بیضایی و سمفونی تاریکی و نور در «داش‌آکل به گفته مرجان»

بهرام بیضایی در قسمت دوم نمایش «داش‌آکل به گفته مرجان»، با ترکیبی خیره‌کننده از رنگ، موسیقی و تراژدی، روایتی زنانه و عمیقاً انسانی از داستان کلاسیک صادق هدایت خلق کرده است. این اثر که با اجرایی چهارساعته، تماشاگران را در مسیری از عزا تا عشق، از جنگ تا مرگ و از تاریکی تا نور همراهی می‌کند، نه‌تنها وفاداری بیضایی به متن هدایت را نشان می‌دهد، بلکه با جسارتی بی‌نظیر، صحنه‌های اروتیک و نقش‌آفرینی درخشان زنان را به تئاتر ایران بازمی‌گرداند.

ادامه مطلب »
از ما

خالد رسول‌پور: «بدون کشتی در سیلاب کابوس» – تأملی بر داستانی از رضا نجفی

بررسی داستان «ژازون بدون آرگونات‌هایش» از رضا نجفی از منظر اسطوره‌شناسی، روانکاوی، و فرم ادبی. راوی، درگیر گم‌گشتگی هویتی و وجودی، از طریق نمادها و کهن‌الگوها رنج بشر را بازتاب می‌دهد. مقاله تناقضات راوی را برجسته می‌کند: انکارِ خواب در عین روایتِ حقیقت، ناتوانی از مشارکت در زندگی جمعی درحالی‌که به‌شدت درگیر تحلیل آن است، و تقلای او برای ساختن معنا در جهانی که خانه، عشق، و حتی داستان‌نویسی در آن به کلیشه تبدیل شده‌اند.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

فرشته مولوی: ضد خاطرات

فرشته مولوی در یادداشت «ضدخاطرات» از تجربه‌ی تلخ نادیده گرفته شدن ترجمه‌اش از مجموعه‌داستان «دشت مشوش» خوان رولفو در پیش‌درآمد کتاب «داستان‌های کوتاه امریکای لاتین» به ترجمه‌ی عبدالله کوثری گلایه می‌کند. او با اشاره به ارزش این مجموعه و حرفه‌ای بودن کوثری، متعجب است که چرا در معرفی آثار رولفو نامی از «دشت مشوش» برده نشده، در حالی که ترجمه‌ی «پدرو پارامو» ذکر شده است.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

چرا «واینلند» توماس پینچون رمانی است که اکنون به آن نیاز داریم

سال ۲۰۲۵ به «سال پینچون» تبدیل شده است، چرا که این نویسنده ۸۷ ساله پس از ۱۲ سال سکوت از زمان انتشار رمان «لبه خونریزی» (۲۰۱۳)، رمان جدیدی به نام «بلیط سایه» را در اکتبر ۲۰۲۵ منتشر می‌کند. داستان این رمان در میلواکی، شهری صنعتی در ایالت ویسکانسین آمریکا که در دهه ۱۹۳۰ با چالش‌های اقتصادی دوران رکود بزرگ دست‌وپنجه نرم می‌کرد، رخ می‌دهد.

ادامه مطلب »
از ما

رضا نجفی: «از یادداشت‌های شبانه» – شب هفتم؛ ژازون بدون آرگونات‌هایش

خنده‌دار است، عین خواب می‌ماند. الان باید بیدار شوم و ببینم توی آپارتمانی در گینهایم، روی کاناپه‌ای خوابم برده است و در خواب دیده‌ام که آدرسم را فراموش کرده‌ام. اما من بیدارم و واقعاً آدرسم را گم کرده‌ام و فقط واژه‌ی پل سیدخندان و خیابان ویلا توی کله‌ام هست که هیچ کدام آدرس من نیستند…

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

علی‌ مظفری‌سیرجانی: پرده‌برداری از میراث میرزا آقا خان کرمانی با «تاریخ شانژمان‌های ایران»

میراث فکری میرزا آقا خان کرمانی، پیشگام تاریخ‌نگاری مدرن و از مبلغان اولیه اندیشه‌های ناسیونالیستی در ایران، با اثر کمتر شناخته‌شده‌اش «تاریخ شانژمان‌ها» زنده می‌شود. این کتاب که سه سال پیش از مرگ دردناک او در سال ۱۲۷۵ هجری شمسی (۱۸۹۶) به همراه یارانش، شیخ احمد روحی و میرزا حسن‌خان خبیرالملک، نگاشته شده، به‌تازگی به همت م. رضایی تازیک تصحیح و توسط انتشارات آسمانا در تورنتو منتشر شده است و نگاهی عمیق به آرای پایانی و تأثیرگذار او بر تکامل فرهنگی ایران ارائه می‌دهد.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

معرفی کتاب با شیرین عزیزی مقدم- شب مرشد کامل: روایتی از تاریکی‌های پنهان شاه‌عباس در قلمروی تاریخ و تخیل

در کتاب «شب مرشد کامل»، فرهاد کشوری با نگاهی عمیق و زبان‌آگاه، پرده از وجوه انسانی و تاریک شاه‌عباس صفوی برمی‌دارد. این رمان تاریخی، فراتر از روایتِ خشک وقایع، به ژرفای ذهن و روان شاه عباس راه می یابد و او را نه به‌عنوان قهرمانی حماسی، بلکه به‌مثابه انسانی آسیب‌دیده، سوگ‌زده و گاه وحشی به تصویر می‌کشد. با ترکیبی از تاریخ مستند و تخیل ادبی، کشوری صحنه‌هایی خوفناک از قدرت، جنون و ابتذال شر را ترسیم می‌کند و خواننده را به درون کابوس‌های یک فرمانروای مطلق می‌کشاند. آیا شاه‌عباس، این چهرهٔ پرعظمت تاریخ ایران، در پسِ پرده‌ی اقتدار، اسیر ترس‌ها و وحشت‌های خود بوده است؟ این کتاب پاسخی ادبی و تکان‌دهنده به این پرسش است.

ادامه مطلب »
از ما

احمد خلفانی: ادبیات و جستجو

نویسنده با اشاره به آثار ادبی مانند «منطق الطیر» و «اولیس»، جستجوی ذهنی را جوهره ادبیات می‌داند که انسان را از شتاب زندگی جدا کرده و به سوی تأمل و بازسازی خانه‌های ازدست‌رفته هدایت می‌کند. در جهانی که آوارگی ذهنی و جغرافیایی انسان را فرا گرفته، ادبیات به‌عنوان پناهگاهی برای توقف و یافتن معنا عمل می‌کند، جایی که جستجو و خانه یکی می‌شوند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

 «یادگاری روی دیوار دیگران»: مجموعه‌ای از مقالات و گفت‌وگوهای محمد محمدعلی در نشر رها

انتشارات رها با رونمایی از کتاب «یادگاری روی دیوار دیگران»، مجموعه مقالات و گفت‌وگوهای محمد محمدعلی درباره ۳۱ چهره برجسته ادبیات معاصر ایران، در دومین جشنواره کتاب فارسی ونکوور (مه ۱۴۰۴)، یاد این نویسنده فقید را گرامی داشت. این اثر، به کوشش بهاره دهکردی، نگاهی عمیق به تاریخ شفاهی ادبیات ایران ارائه می‌دهد.

ادامه مطلب »
داستان

جنجال «مسیر نمک» در غرب: فروش معجزه شفابخش طبیعت – چالش‌های خاطره‌نویسی طبیعت‌محور

کتاب «مسیر نمک» نوشته رینور وین، با فروش بیش از دو میلیون نسخه، به پدیده‌ای در خاطره‌نویسی طبیعت‌محور تبدیل شد، اما اتهامات مطرح‌شده علیه نویسنده و بحث‌های پیرامون اصالت روایت‌های شفابخش، سؤالاتی درباره تأثیر این ژانر بر رابطه ما با طبیعت و مسئولیت ناشران به وجود آورده است.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

«از شمال غرب»: نخستین مجموعه داستان امیر حسین بختیاری

مجموعه‌ «از شمال‌ غرب» نخستین مجموعه داستان امیرحسین بختیاری است توسط انتشارات آسمانا منتشر شد. آسمانا با انتشار اطلاعیه‌ای می‌نویسد که این کتاب، در قالب داستان‌های کوتاه، «روایتی پرجزئیات از تجربه‌ مهاجرت، مواجهه با فرهنگ جدید، و کشاکش‌های درونی زیستن میان دو جهان» را به تصویر می‌کشد.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

بهروز شیدا: «برهوتِ بازی‌ی سفرِ بی‌سودا»، نیم‌نگاهی به رمان من تا صبح بیدارمِ، نوشته‌ی جعفر مدرس صادقی، از چشمِ نورتروپ ِفرای

   به روایتِ نورتروپ فرای هیچ اثر ادبی‌ای به‌تمامی جدید نیست؛ نه آثارِ چاسر نه شکسپیر نه میلتون؛ چه اثر ادبی تبلوری است از کنش‌های عمومی‌ی انسانی؛ کنش‌های عمومی‌ی انسانی در قالبِ تصویرِ جنگل و دریا؛ در قالب حضورِ قهرمانان آشنا و غریبه، عشق‌های مجاز و ممنوع. کهن‌نمونه‌ها چیزهای دیگر را تداعی می‌کنند؛ سپیدی‌ی پاکی را؛ سبزی‌ی حسادت را؛ صلیب مرگ مسیح را.

ادامه مطلب »
از دیگران

نورتروپ فرای: معمار تخیل ادبی و نظریه‌پرداز اسطوره‌ها

نورتروپ فرای، منتقد ادبی برجسته کانادایی، با کتاب «تشریح نقد» و مفهوم «تخیل آموزش‌دیده»، ادبیات را به‌عنوان جهانی از اسطوره‌ها و نمادهای به‌هم‌پیوسته بازتعریف کرد. او با نگاهی نوآورانه به کهن‌الگوها و چشم‌انداز آناگوژیک، ادبیات را نه تقلیدی از زندگی، بلکه ابزاری برای کشف حقیقت‌های عمیق انسانی می‌دانست که ما را به بازاندیشی در واقعیت و تحول اجتماعی دعوت می‌کند.

ادامه مطلب »
چه خبر؟

سه شعر از پرستو جوزانی

پرستو جوزانی در این اشعار با تصاویر تند و نمادین، وضعیت انسانی را در برابر نیروهای بیرونی (شهر، مرگ، فساد) و ترس‌های درونی به تصویر می‌کشد. شعر «سنگ صبور» به‌ویژه با ترکیب اسطوره و واقعیت، امیدهای شکست‌خورده را نشان می‌دهد و از زبان یک راوی بی‌رحم، مخاطب را با حقیقت تلخ زندگی مواجه می‌کند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

اخبار ادبی از سراسر جهان

تا تاریخ ۱ اوت ۲۰۲۵ – در اینجا مروری بر آخرین اخبار و تحولات ادبی جهان. این اخبار شامل انتشار کتاب‌ها، جوایز، بازتاب‌های فرهنگی و روایت‌های تاریخی از مناطق مختلف مانند خاورمیانه، اروپا، آمریکای لاتین و آمریکای شمالی است.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

ایرج جنتی عطائی ترانه‌سرای مبارز تبعیدی در بستر بیماری

ایرج جنتی عطایی در بیمارستان بستری‌ست. کانون نویسندگان و انجمن قلم ایران (در تبعید) با انتشار بیانیه مشترکی برای این هنرمند متعهد آرزوی بهبودی کرده‌اند. بیانیه را می‌خوانید:

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

«پیشگو» و دو شعر دیگر از رسول پیره

پیره در این اشعار با مفاهیمی مانند عشق، مرگ، و پیوند انسان با طبیعت را بررسی می‌کند. شعرهای او گاه آرام و تأملی هستند («پیشگو») و گاه پر از شور و دگرگونی («روایتِ علاقه»)، اما در همه‌ی آن‌ها عناصر طبیعت و زندگی روزمره به ابزاری برای بیان مفاهیم فلسفی تبدیل می‌شوند. می‌شنوید با صدا و اجرای شاعر:

ادامه مطلب »
ادبیات غرب

یودورا ولتی: «مرگ یک فروشنده‌ی دوره‌گرد» به ترجمه‌ احسان شفیعی‌زرگر

در داستان «مرگ یک فروشنده دوره‌گرد» سبک ویژه ولتی یعنی توصیفات حسی، دیالوگ‌های موجز، و نمادگرایی قوی بازتاب‌دهنده نگاه عمیق او به ضعف‌ها و تنهایی انسان است. این داستان، مانند بسیاری از آثارش، مرز میان واقعیت و خیال را محو می‌کند و خواننده را با حسی عمیق از هم‌ذات‌پنداری با شخصیتی تنها و در آستانه فروپاشی رها می‌سازد.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

«برف دیروز، برف فردا»: نجواهای شاعرانه هاندکه در مرز خاطره و ناپایداری

پیتر هاندکه، نویسنده اتریشی برنده نوبل، در اثر جدیدش «برف دیروز، برف فردا» خواننده را به سفری آرام و تأمل‌برانگیز در مناظر برفی دعوت می‌کند. هاندکه در ۸۲ سالگی، با نجواهایی اندوهگین و خشم ملایم یک پیرمرد، ترازنامه‌ای شاعرانه از زندگی ارائه می‌دهد که خواننده را به درنگ وامی‌دارد.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

گویه‌های بانگ – گویه نوزدهم: «پَیامْبَرِ دِرَخْتانْ» از صَفا صَفایی

«پیامبر درختان» نوشته صفا صفایی اثری عمیقاً طبیعت‌گرایانه و عرفانی است که در آن شاعر خود را نه پیامبر انسان‌ها، بلکه پیامبر درختان، حیوانات و عناصر طبیعی معرفی می‌کند. این شعر با نگاهی پرشور به جهان طبیعت، از زبان موجوداتی سخن می‌گوید که اغلب نادیده گرفته می‌شوند: درختان، پرندگان، سنگ‌ها و رودها.

ادامه مطلب »