
جلال رستمی گوران: «در قلب گربه» – روایت ادبی ژینا خیّر از نام ژینا و جنبش زن، زندگی، آزادی
ژینا خیّر نویسنده، شاعر، نقاش و روزنامهنگار است. او در آلمان متولد شده و تبار ایرانی دارد. از سال ۲۰۰۶ در پاریس و پرووانس زندگی

ژینا خیّر نویسنده، شاعر، نقاش و روزنامهنگار است. او در آلمان متولد شده و تبار ایرانی دارد. از سال ۲۰۰۶ در پاریس و پرووانس زندگی

نویسنده با زبانی ساده و لحنی صمیمی (حتی وقتی بمب نمیبارد) نشان میدهد که «صلح منفی» دقیقاً چه شکلی است: شکلی که در آن «بوی تنباکوی برازجونی» گم میشود میان صدای «وُرهی جنگنده» و «تقوتق لاکپشت»؛ و «بابا» باز هم از «بوشهر» میگوید و نمیداند «بازگشت» چقدر غیرممکن است. این داستان، روایتِ «اینجا و اکنون» است؛ درست همان «این روزهای ما» که جنگ در آن، «تمام» نشده، فقط «نفس» کشیده – و نفس کشیدن آن، یعنی باز هم زنده ماندن ما در ترسی که دیگر حتی «قرص» هم نمیتواند از سرمان دور کند.

مهین میلانی در یادداشتی که برای بخش «رویدادها» نوشته، به اقتراحی ادبی در میان شاعران معاصر (از سایه و شهریار تا فروغ) اشاره میکند و این پرسش را پیش میکشد: «آیا میتوان شعر را سفارشی سرود؟» او با ارجاع به نقد سینا سنجری بر تکغزل فروغ فرخزاد، تمایز «شعر تقلیدی و کلیشهای» را از «شعری که از تجربهی زیسته میزاید» بررسی میکند و «مدرنیتهی وجودی» فروغ را در برابر «پوست کهنهی غزلهای همعصرش» مینشاند. این یادداشت، تصویری است از «رویدادی» که در پسپردهی شعر معاصر ایران رخ داده: گفتوگوی نانوشتهی سنت و نوآوری، تکرار و رهایی

هیئت داوران جوایز پولیتزر در سال ۲۰۲۶ با برگزیدن آثاری جسور و نوآور در ژانرهای داستان، تاریخ، زندگینامه، خاطرات، شعر و درام، بار دیگر بر نقش بیبدیلِ فرمهای روایی تازه در بازنمایی پیچیدگیهای هویت انسانی تأکید کرد. در این میان، دو اثر «آنژل داون» نوشتهٔ دنیل کراوس و «لیبراسیون» اثر بس وول، بهعنوان شاخصترین برگزیدگان، مرزهای مرسوم فرم و محتوا را درنوردیدهاند.

روز اول ماه مه نه فقط روز جشن دستاوردهای جنبش کارگری، بلکه آیینی بهاری با ریشههای باستانی است. از اعتصاب تاریخی شیکاگو در ۱۸۸۶ و واقعه خونین هایمارکت تا تولد «روز بینالمللی کارگر» در ۱۸۹۰، این روز همیشه با قلم نویسندگان گره خورده است. از آپتون سینکلر و جک لندن گرفته تا اف. اسکات فیتزجرالد که در داستان «May Day» با نگاهی تیزبینانه، شکست انسان در دل جامعه سرمایهداری را روایت میکند.

نشر آسمانا کتاب انگلیسی «توییتهای عشق و اعتراض: بررسی شاعرانهای درباره نوشتن احساسات در جنبشهای اجتماعی» نوشتهٔ امیر کلان را منتشر کرد. این اثر با رویکرد نوآورانه «Refractive Poetic Analysis» توییتهای اعتراضی ایرانی را به شعر تبدیل کرده و ردپاهای عاطفی مقاومت دیجیتال را در بستر جنبشهای اجتماعی مورد کاوش قرار میدهد.

این نوشته را نباید صرفاً به عنوان یک «متن شخصی» یا «یادداشت روزانه» خواند. این یک سندِ زنده از «ادبیات اقلیتها در جنگ» است – روایتی از زنی معلول که در تهران زیر بمباران، با وابستگی به دستگاه تنفسی، با امیدی کهنه به «آزادی»، و با پرسشی که هیچوقت بیپاسخ نمیماند: «اگر بمیرم، مرا هم مثل جانهای بیجان کهریزک، “جاوید نام” خطاب میکنند؟»

فصلنامهٔ ادبی، هنری و فرهنگی «درنگ» فرانکفورت از شاعران، نویسندگان و هنرمندان دعوت کرد تا با ارسال آثار خود در حوزههای شعر، داستان کوتاه، نقد، مقاله و نقاشی در شماره بهار این نشریه مشارکت کنند.

نشر آسمانا، ناشر این کتاب در اطلاعیهای نوشته است که رمان «زوال ما» در مرز میان رئالیسم و سوررئالیسم شکل گرفته و با لحنی تلخ و بیرحم به کاوش در لایههای فروپاشیده انسان و جامعه میپردازد. داستان در فضایی اشرافی اما پوسیده، در آستانه انقلاب رخ میدهد؛ واقعیت به کابوس بدل میشود و شخصیتها یکییکی در دل زمان، خاک و وهم گم میشوند.

از منظر اخلاق جنگ و صلح، موضع راوی از نظر اخلاقی قابل دفاع نیست. درد او اما قابل درک است. ناامیدی از وضعیتی که نه جنگ را میتوان برد و نه صلح را تحمل کرد، یکی از تراژیکترین موقعیتهای اخلاقی در تاریخ معاصر ایران است. پارهای از یک نوشته از ایران:

انتشارات آسمانا از انتشار کتاب پژوهشی جدید به زبان انگلیسی با عنوان «مهمان ناخوانده: تاریخ تئاتر فارسی در دوره قاجار» نوشته دکتر دومان ریاضی خبر داد. این کتاب برای نخستینبار با استناد به اسناد آرشیوی اروپا، مواجهه پیچیده فرهنگی شاهان قاجار با تئاتر غربی را بازسازی و بُعد پنهانی از مدرنیزاسیون تئاتر ایران را آشکار میکند.

دانشگاه شیکاگو با همکاری انجمن باستانشناسی ایران و همت دکتر سپیده مازیار، پروژهای را برای مستندسازی خسارتهای واردشده به میراث فرهنگی ایران در جریان درگیریهای اخیر راهاندازی کرد. این ابتکار که توسط مرکز چشماندازهای باستانی خاورمیانه (CAMEL Lab) دانشگاه شیکاگو رهبری میشود، شامل یک نقشه تعاملی آنلاین است که تا کنون بیش از ۶۹ سایت تاریخی آسیبدیده یا نابودشده را با موقعیت دقیق جغرافیایی ثبت کرده است.

نخستین مواجهه با شاهرخ مسکوب، مواجهه با صدایی است که توضیح نمیدهد، بلکه مکث میآفریند. او از آن دست معلمانیست که امکانی میگشایند برای پرسیدن. این ویژگیِ نادر، در آثار و گفتوگو با او ریشه در نسبتِ عمیقی با تاریخ دارد؛ تاریخی که نه رشتهای از وقایع، که میدانی از تجربههای ناتمام و شکستخورده میبیند. از سوگ سیاوش تا سوگ مادر، از خوانش اسطوره تا زیستِ شخصی، مسکوب شکست را نه پایان، که آغاز یک پرسش اخلاقی میکند: چگونه میتوان در دلِ تعلیق تاریخی، بدون توجیه و بدون فراموشی، با زبان و حافظه زیست؟

کانون نویسندگان ایران (در تبعید) و انجمن قلم ایران (در تبعید) در بیانیه مشترکی اعدامها در جمهوری اسلامی ایران را محکوم کردهاند. در این بیانیه

نشر آسمانا کتاب «هیجانالوطن» اثر میرزا فتحالله قدسی کرمانی (معروف به فواد کرمانی)، شاعر مشروطهخواه کرمان و از سران جامعه اهل بیان (ازلیان)، را منتشر

این جلد، روایتی قدرتمند و عمیقاً شخصی از زندگی زنی است که سرنوشتش با عشق، ادبیات، انقلاب و تبعید درهمتنیده شده. کتاب چهار دههی سرنوشتساز (۱۳۲۵ تا ۱۳۶۴ شمسی) را پوشش میدهد؛ از کودکی پرتو در تهران میانهی قرن بیستم، تا محافل ادبی، جنبشهای هنری، تحولات سیاسی پیش از انقلاب، ازدواج، مادری، تلاش برای استقلال زنانه و تلاطمهای فرهنگی و اجتماعی آن دوران. روایت با فقدان جانکاه سندباد، فرزند نویسنده در سال ۲۰۲۳ آغاز میشود؛ تراژدیای که انگیزهای شد تا پرتو به گذشته بازگردد و خاطرات یک عمر را ثبت کند.

در قرن بیستم، نویسندگان آمریکایی مانند هنری جیمز، ارنست همینگوی و تونی موریسون با نوآوریهای فرمی و محتوایی، داستان کوتاه را به عنوان یک فرم ادبی مستقل و غنی تثبیت و آن را به ابزاری برای بیان تجربیات فرهنگی و هویتی تبدیل کردند. جلوه هایی از این تلاش در بانگ.

انسانها وقتی از حرکت بازمیایستند، به راهی که پیمودهاند مینگرند. اما آنکه شتابان میتازد، آینده را نیز درست نمیبیند؛ در دام آن میافتد و سکندری میخورد. «پل» کافکا تنها برای پیشروی ساخته شده است؛ اگر سر بردارد و به پشت سر بنگرد، ویران میشود. اما آیا میتوان بدون بازنگری زیست؟

در این رمان، آوا دختر جوانی ایرانی است که به عنوان پلیس موفق در انگلستان فعالیت میکند. او در کنار حل پروندههای جنایی و دستگیری مجرمان، به دنبال پاسخ به ترسها، خلأها و مسائل شخصی و خانوادگی خود میگردد.

مشهورترین اثر او، کتاب دوجلدی «اوستا، کهنترین سرودها و متنهای ایرانی» (۱۳۷۰) است که ترجمه کامل اوستا همراه با گزارش و پژوهشهای گسترده است. این اثر به افتخار سههزارمین سال زادروز زرتشت و صدمین سال زادروز پورداوود منتشر شد و حتی به خط سیریلیک در ازبکستان و تاجیکستان نیز چاپ شد.

فصلنامه ادبی «شعر و قصه فرانکفورت» شماره ویژه «زمستان خونین ۱۴۰۴» در آلمان منتشر شد. این نشریه مستقل در تبعید (فرانکفورت) با مسئولیت رضا باقری، مجموعهای از شعر، داستان کوتاه و تحلیلهای سیاسی-اجتماعی را با محوریت رویدادهای خونین دیماه ۱۴۰۴ عرضه کرده است.