رویدادهای فرهنگی و هنری

نه! در جنگ فقط انسان نیست که قربانی می‌شود و مرگ او غم‌انگیزترین مرگ نیست. چه کسی می‌داند در هر انفجار چند غنچه‌ی در انتظارِ شکفتن، در کاسبرگِ بسته‌ی خود زنده در گور می‌سوزند؟ د

در جهانی غرق در گل و بارانِ بی‌وقفه، جایی که اخلاق و طبیعت همزمان فرو می‌پاشند، مرده‌ای بازمی‌گردد تا به پوچی جمعی معنا بخشد. «تانگوی شیطان» لاسلو کراسناهورکایی نه فقط روایتی آخرالزمانی از مجارستانِ پیش از سقوط کمونیسم، بلکه تأملی عمیق و شاعرانه بر ماهیتِ انتظار، فریب و قدرت ویرانگرِ «ما»ی ساختگی است؛ داستانی که با جملات طولانی و فرم دایره‌ای‌اش، خواننده را به همان برزخِ شخصیت‌هایش می‌کشاند.

قلیچ‌خانی که فوتبال را از کوچه‌های محله شوش تهران آغاز کرد، پس از انقلاب به فعالیت سیاسی چپ‌گرا و روزنامه‌نگاری روی آورد و مجله «آرش» را منتشر می‌کرد. او که دو بار در دهه ۵۰ شمسی زندانی سیاسی شد و از بوسیدن دست شاه در مراسم قهرمانی ۱۳۴۷ خودداری کرده بود، نمادی از پیوند قهرمانی ورزشی، تعهد سیاسی و مقاومت اخلاقی بود. نوشته ای از رضا باقری درباره او.

این کتاب شامل هشت داستان کوتاه گمانه‌زن (speculative) است که به کاوش دنیای آینده می‌پردازد؛ جهانی که فناوری‌های نوین زیست انسانی را به شکل عمیقی دگرگون کرده و چالش‌های تازه‌ای پدید آورده‌اند.

رمان «سفرنامه تایوان» نوشتهٔ یانگ شوانگ‌زی با ترجمهٔ لین کینگ، نخستین اثر چینی‌زبان برندهٔ جایزه بوکر بین‌المللی ۲۰۲۶ شد. این کتاب با ساختار متافیکشنال هوشمندانه، از طریق روایت عشقی پیچیده در دل اشغال ژاپن و محوریت غذا به عنوان زبان فرهنگ و قدرت، نقدی لایه‌لایه بر استعمار، هویت و روابط نابرابر ارائه می‌دهد.

 در میان ویرانه‌های جنگ غزه، فلسطینی‌ها با جمع‌آوری کتاب‌های سوخته از زیر آوار و دیجیتال‌سازی اسناد تاریخی، تلاش می‌کنند تا میراث فرهنگی و آموزشی خود

ژانگ یوئران، نویسندهٔ سرشناس چینی و استاد ادبیات خلاق دانشگاه رنمین، در مصاحبه‌ای با رویترز اعلام کرد که خوانندگان غربی بالاخره داستان‌های چینی را جدی گرفته‌اند. به گفتهٔ او، رمان‌های چینی دیگر صرفاً به عنوان «راهنمای سفر» یا پنجره‌ای برای شناخت جامعه چین دیده نمی‌شوند، بلکه به دلیل عمق روان‌شناختی و ارزش هنری‌شان مورد توجه قرار گرفته‌اند.

نشر مهری ویژه‌نامه‌ی شماره ۵ مجله‌ی ادبی «مهری» را با موضوع «نقد و ادبیات ایرلند» منتشر کرد. این شماره ترکیبی از داستان‌های ترجمه‌شده، جستارهایی در نقد ادبی، گفت‌وگو و مطالبی درباره پیوندهای فرهنگی ایران و ایرلند است.

ژینا خیّر نویسنده، شاعر، نقاش و روزنامه‌نگار است. او در آلمان متولد شده و تبار ایرانی دارد. از سال ۲۰۰۶ در پاریس و پرووانس زندگی

مهین میلانی در یادداشتی که برای بخش «رویدادها» نوشته، به اقتراحی ادبی در میان شاعران معاصر (از سایه و شهریار تا فروغ) اشاره می‌کند و این پرسش را پیش می‌کشد: «آیا می‌توان شعر را سفارشی سرود؟» او با ارجاع به نقد سینا سنجری بر تک‌غزل فروغ فرخزاد، تمایز «شعر تقلیدی و کلیشه‌ای» را از «شعری که از تجربه‌ی زیسته می‌زاید» بررسی می‌کند و «مدرنیته‌ی وجودی» فروغ را در برابر «پوست کهنه‌ی غزل‌های هم‌عصرش» می‌نشاند. این یادداشت، تصویری است از «رویدادی» که در پس‌پرده‌ی شعر معاصر ایران رخ داده: گفت‌وگوی نانوشته‌ی سنت و نوآوری، تکرار و رهایی

هیئت داوران جوایز پولیتزر در سال ۲۰۲۶ با برگزیدن آثاری جسور و نوآور در ژانرهای داستان، تاریخ، زندگینامه، خاطرات، شعر و درام، بار دیگر بر نقش بی‌بدیلِ فرم‌های روایی تازه در بازنمایی پیچیدگی‌های هویت انسانی تأکید کرد. در این میان، دو اثر «آنژل داون» نوشتهٔ دنیل کراوس و «لیبراسیون» اثر بس وول، به‌عنوان شاخص‌ترین برگزیدگان، مرزهای مرسوم فرم و محتوا را درنوردیده‌اند.

روز اول ماه مه نه فقط روز جشن دستاوردهای جنبش کارگری، بلکه آیینی بهاری با ریشه‌های باستانی است. از اعتصاب تاریخی شیکاگو در ۱۸۸۶ و واقعه خونین های‌مارکت تا تولد «روز بین‌المللی کارگر» در ۱۸۹۰، این روز همیشه با قلم نویسندگان گره خورده است. از آپتون سینکلر و جک لندن گرفته تا اف. اسکات فیتزجرالد که در داستان «May Day» با نگاهی تیزبینانه، شکست انسان در دل جامعه سرمایه‌داری را روایت می‌کند.

نشر آسمانا کتاب انگلیسی «توییت‌های عشق و اعتراض: بررسی شاعرانه‌ای درباره نوشتن احساسات در جنبش‌های اجتماعی» نوشتهٔ امیر کلان را منتشر کرد. این اثر با رویکرد نوآورانه «Refractive Poetic Analysis» توییت‌های اعتراضی ایرانی را به شعر تبدیل کرده و ردپاهای عاطفی مقاومت دیجیتال را در بستر جنبش‌های اجتماعی مورد کاوش قرار می‌دهد.

فصلنامهٔ ادبی، هنری و فرهنگی «درنگ» فرانکفورت از شاعران، نویسندگان و هنرمندان دعوت کرد تا با ارسال آثار خود در حوزه‌های شعر، داستان کوتاه، نقد، مقاله و نقاشی در شماره بهار این نشریه مشارکت کنند.

نشر آسمانا، ناشر این کتاب در اطلاعیه‌ای نوشته است که رمان «زوال ما» در مرز میان رئالیسم و سوررئالیسم شکل گرفته و با لحنی تلخ و بی‌رحم به کاوش در لایه‌های فروپاشیده انسان و جامعه می‌پردازد. داستان در فضایی اشرافی اما پوسیده، در آستانه انقلاب رخ می‌دهد؛ واقعیت به کابوس بدل می‌شود و شخصیت‌ها یکی‌یکی در دل زمان، خاک و وهم گم می‌شوند.

انتشارات آسمانا از انتشار کتاب پژوهشی جدید به زبان انگلیسی با عنوان «مهمان ناخوانده: تاریخ تئاتر فارسی در دوره قاجار» نوشته دکتر دومان ریاضی خبر داد. این کتاب برای نخستین‌بار با استناد به اسناد آرشیوی اروپا، مواجهه پیچیده فرهنگی شاهان قاجار با تئاتر غربی را بازسازی و بُعد پنهانی از مدرنیزاسیون تئاتر ایران را آشکار می‌کند.

دانشگاه شیکاگو با همکاری انجمن باستان‌شناسی ایران و همت دکتر سپیده مازیار، پروژه‌ای را برای مستندسازی خسارت‌های واردشده به میراث فرهنگی ایران در جریان درگیری‌های اخیر راه‌اندازی کرد. این ابتکار که توسط مرکز چشم‌اندازهای باستانی خاورمیانه (CAMEL Lab) دانشگاه شیکاگو رهبری می‌شود، شامل یک نقشه تعاملی آنلاین است که تا کنون بیش از ۶۹ سایت تاریخی آسیب‌دیده یا نابودشده را با موقعیت دقیق جغرافیایی ثبت کرده است.

نخستین مواجهه با شاهرخ مسکوب، مواجهه با صدایی است که توضیح نمی‌دهد، بلکه مکث می‌آفریند. او از آن دست معلمانی‌ست که امکانی می‌گشایند برای پرسیدن. این ویژگیِ نادر، در آثار و گفت‌وگو با او ریشه در نسبتِ عمیقی با تاریخ دارد؛ تاریخی که نه رشته‌ای از وقایع، که میدانی از تجربه‌های ناتمام و شکست‌خورده می‌بیند. از سوگ سیاوش تا سوگ مادر، از خوانش اسطوره تا زیستِ شخصی، مسکوب شکست را نه پایان، که آغاز یک پرسش اخلاقی می‌کند: چگونه می‌توان در دلِ تعلیق تاریخی، بدون توجیه و بدون فراموشی، با زبان و حافظه زیست؟