بانگ – نوا

شاعر در این شعر، برای تشییعِ رؤیای قهرمانیِ فردی و تولدِ اسطوره‌ی جمعیِ سوگ بیانی شاعرانه می‌یابد. شاعر خطاب به سهرابِ اسطوره‌ای (نمادِ مرگِ جوانِ آرمان‌خواه و تک‌افتاده) می‌گوید که امروز، مرگ‌هایی که ما می‌بینیم، از جنسِ افسانه‌ی تو نیست؛ مرگ دیگر نه یک قهرمانِ تنها در «زمستان» یا «بیابان»، که صدای جمعیِ مادری در ستارخان، لالاییِ کردیِ مادر طاهر، و ناله‌ی وطن برای سپهر است، مرگی که به زبان، جغرافیا و زمانِ ما سخن می‌گوید و آنقدر تکرار و گسترده شده که از «تاریخ این سرزمین هم بیشتر» است.

بیان فاجعه‌ای جمعی و جنایت سازمان‌یافته‌ای که رد خون آن در سراسر سرزمین پراکنده و پنهان شده است. شاعر از گم شدن عزیزی در این کشتار سخن می‌گوید که نمادی از تمام قربانیان گمنام است. شعر تاکید دارد که خشونت پایان نیافته و کشتار فوج‌فوج ادامه دارد، اما در مقابل، اراده زندگی، شادی و آزادی در مردمِ بر سنگفرش خیابان می‌تپد. شاعر خطاب به جنایتکاران فریاد می‌زند: را «ما همین‌جا… می‌مانیم / ما همین‌جا… می‌میریم.»

«بگیر نگیر» سروده علیرضا بهنام، شاعر و عضو کانون نویسندگان ایران، نه تنها مرثیه‌ای بر کشته‌شدگان از منظر یک بازمانده بر زمینی پوشیده از خون است، بلکه نقدی گزنده بر سیاست‌ورزی نمایشی و دوگانه در عرصه اپوزیسیون نیز هست.

هفدهم ژانویه ۲۰۲۶، درست پنج روز پس از خونین‌ترین سرکوب اعتراضات دی ۱۴۰۴، صدها نفر در پانتئون پاریس گرد آمدند تا از مردم ایران حمایت کنند. بدون پرچم ایران، بدون نمادهای ملی فرانسه – فقط گروه کوچکی با ده‌ها پرچم کردستان، مسلط بر فضا. این صحنه، تلخ‌ترین چهره همبستگی را نشان داد: جایی که در اوج عزای جمعی، شکاف‌های هویتی پررنگ‌تر می‌شوند و حتی پرچم‌ها می‌توانند زخم‌های کهنه را باز کنند.

ماندانا زندیان در این شعر بر جاودانگی روح مبارزه و تأثیر انکارناپذیر آن بر بیداری جمعی تأکید می‌کند، جایی که حتی خاموشیِ اجباری نیز در نهایت به موجی تبدیل می‌شود که ستمگران را به ورطه نابودی می‌کشد. با صدا و اجرای شاعر می‌شنوید:

اگر به شما بگویند سنگ محله‌تان ناگهان ناپدید شده، چه می‌کنید؟ اگر بفهمید هر بار که خانه عوض می‌کنید، بخشی از وجودتان می‌میرد، چه حسی خواهید داشت؟ این داستان، سفری است به عمیق‌ترین پرسش‌های ما درباره ثبات، تغییر و تنهایی. می‌شنوید با اجرای کامران در آوا و نوا:

عباس امانت در کتاب «گاه‌شماری خورشیدی و پایداری نوروز در هویت فرهنگی ایران» نشان می‌دهد که تقویم خورشیدی ایرانی، فراتر از ابزاری برای شمارش روزها،

دومینو» رمانی است دربارهٔ گذر از انفعالِ قربانی‌پنداری به فعال بودنِ جست‌وجوگر معنا؛ اثری که با پیوند داستان‌های شخصی، تاریخ جمعی و فلسفه، از رنج فرشی انسانی می‌بافد و پرسش نهایی را همچون میراثی به خواننده می‌سپارد: ما چه معنایی را در رنج‌های خود خواهیم یافت؟

قدرت روایت این شماره از کافه رادیو با صدا و اجرای مهدی اصلانی نه در زیبایی ادبی، که در صداقت دردناک و به تصویر کشیدن رنجی است که از دیوارهای زندان فراتر رفته و دامن بی‌گناه‌ترین افراد (یک مادر سالخورده) را می‌گیرد. محتوای آن از نظر عاطفی قدرتمند و از نظر اجتماعی-تاریخی قابل تأمل است.

نشر آسمانا روز جمعه ۱۴ آذر ۱۴۰۴ مراسم نقد و بررسی رمان «فرار از مجتمع دخترانه» نوشتهٔ محبوبه موسوی را با حضور خود نویسنده و دو منتقد برجستهٔ بین‌المللی، سبا پاکدل از دانشگاه ویکتوریا کانادا و دکتر خورشید رشاد از دانشگاه گوتینگن آلمان، به‌صورت مجازی برگزار کرد.

رمان «هوم» لیلا میرباقری، روایتی شاعرانه از گسست از جهان آدم‌ها و پناه‌جستن در سکوت سنگ‌ها و راز گیاهان است. این اثر که با نمادپردازی‌های عمیق اساطیری و شخصیت‌پردازی‌های غیرکلیشه‌ای همراه شده، پرسشی بنیادین را پیش می‌کشد: آیا وقتی روابط انسانی می‌شکند، طبیعت می‌تواند آخرین پناهگاه روحِ زخم‌خورده باشد؟

مسعود یحیوی در این داستان، با مهارت یک میز تحریر قدیمی را به آینه‌ای تمام‌نما از گناه، غفلت و مسئولیت تبدیل می‌کند. فروش ظاهراً بی‌اهمیت یک شیء ساده، ناگهان شخصیت اصلی را روبه‌روی مادری می‌نشاند که سال‌ها پیش در سکوت از او دل کنده بود. نویسنده با بازی ظریف با «تجانس»های معنوی، مرز میان داستان و زندگی را در هم می‌ریزد و خواننده را در برابر این پرسش قرار می‌دهد: آیا هنر واقعاً می‌تواند عاطفه‌ای را جبران کند که در زندگی از دست رفته است؟

در پادکست «آوا و نوا»، به سراغ رمان تکان‌دهنده «چشمی که رفت، نگاهی که آمد» می‌رویم؛ داستان زنی که چشمش را در راه آزادی از دست داده و در انزوا و تبعید، ناامیدانه در جستجوی معنایی برای زندگی‌است. اما نجات او از جایی آغاز می‌شود که کمترین انتظارش را دارد: یک فنجان دمنوش زعفران و گفت‌وگویی خودمانی با همسایه‌ای سالخورده. این اثر زیبا و عمیق به ما یادآوری می‌کند که شفا یافتن، اغلب در دل ساده‌ترین ارتباط‌های انسانی نهفته است.

جهان، آشفتگیِ محض است؛ بی‌معنا و خشن. در این میان، آیا نوشتن فقط پناهگاهی برای فرار است؟ جویس کرول اوتس پاسخی انقلابی دارد: نوشتن، نه یک فرار، که اسلحه‌ای برای مقابله است. او می‌گوید نوشتن تلاشی شجاعانه است برای تحمیل نظم به بی‌نظمی، ساختن معنا از دل پوچی و خلق ساختاری که زندگی را قابل تحمل می‌کند.