بانگ نیوز

از ما

فاطمه آزادی: «بیگانه در زبان» – در گفت‌وگو با مرداد عباسپور

اگر فکر می‌کنید داستان باید «حرفی برای گفتن» داشته باشد، اگر معتقدید پیرنگ ستون فقرات روایت است و اگر زبان را فقط ابزاری برای انتقال قصه می‌دانید، مرداد عباسپور با مجموعه‌داستان تازه‌اش «من از همه‌ی چهل‌وهشت‌ساله‌های جهان پیرترم» به شما می‌گوید که احتمالاً در جاده‌ای قدیمی و امن قدم می‌زنید. در گفت‌وگویی عمیق و روشنگر، این نویسنده و پژوهشگر ادبی از ضرورت «بیگانه بودن در زبان»، مرگ مؤلف به معنای ادبی، و پیوند زدن داستان‌نویسی با هنر مفهومی می‌گوید؛ گویی او نه برای بازگویی قصه‌ها، که برای زنده نگه داشتن خود زبان می‌نویسد.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

آوا و نوا: «پناه‌بردن به سنگ»، «هوم» نوشته لیلا میرباقری – با اجرای گندم

رمان «هوم» لیلا میرباقری، روایتی شاعرانه از گسست از جهان آدم‌ها و پناه‌جستن در سکوت سنگ‌ها و راز گیاهان است. این اثر که با نمادپردازی‌های عمیق اساطیری و شخصیت‌پردازی‌های غیرکلیشه‌ای همراه شده، پرسشی بنیادین را پیش می‌کشد: آیا وقتی روابط انسانی می‌شکند، طبیعت می‌تواند آخرین پناهگاه روحِ زخم‌خورده باشد؟

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

هوانگ بو-ریوم: «سه راه برای اینکه خواننده بهتری باشیم»   

همیشه یک کتاب همراه داشته باشید، شب‌ها زیر نور آباژور در تخت‌خواب غرقش شوید و اگر کتابی با شما جور نشد، بدون عذاب وجدان رهایش کنید؛ هوانگ بو-ریوم، نویسنده‌ی کره‌ای، در یادداشتی تازه و صمیمی، سه راه ساده و واقعی را به ما یاد می‌دهد تا دوباره عاشق خواندن شویم و زندگی‌مان را با کتاب گرم و روشن کنیم.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

فرج سرکوهی از قاضی ربیحاوی می‌گوید: نویسنده‌ای که از جنگ تقدس زدایی کرد

تحلیل سرکوهی بر این نکته تأکید دارد که نسل ربیحاوی، علیرغم همه تلاش نظام برای «قتل ادبی» آنها، درخشان‌ترین میراث فرهنگی معاصر ایران را آفریدند؛ میراثی که ریشه در مقاومت، عشق به انسان و جست‌وجوی مداوم حقیقت دارد.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

جواد اسحاقیان: «مرگ نور در تازمامارت»، استعلای انسان در ادبیات زندان

رمان «مرگ نور» طاهر بن جلون، روایتی است از هجده سال مرگ تدریجی در زندان مخفی تازمامارت؛ جایی که تاریکی مطلق، شکنجه‌ی جسمی و روانی، و فراموشی اجباری، زندانیان سیاسی را به مرز جنون می‌رساند. اما همین سیاه‌چال، برای «سلیم» – قهرمان اثر – به فرصتی برای خودکاوی عمیق، مقاومت معنوی، داستان‌گویی نجات‌بخش، و در نهایت، استعلای انسانی تبدیل می‌شود. بن جلون با الهام از خاطرات واقعی احمد مرزوکی، نه تنها جنایات رژیم حسن دوم را افشا می‌کند، بلکه نشان می‌دهد چگونه نوشتن و آگاهی، حتی در گور زنده، می‌تواند پیروزی بر سرکوب باشد.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

حمله نیروهای امنیتی به اعضای کانون نویسندگان ایران در مراسم سالگرد مختاری و پوینده

تجمعه ۱۴ آذر ۱۴۰۴، نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی با حمله مستقیم و خشونت‌آمیز به اعضای کانون نویسندگان ایران حمله کردند و مانع برگزاری مراسم بیست و هفتمین سالگرد قتل‌های زنجیره‌ای محمد مختاری و محمدجعفر پوینده در امامزاده طاهر کرج شدند.

ادامه مطلب »
از ما

احمد خلفانی: «عشق ناکام، افسردگی زن و ادبیات» – «زن ‌سی‌ساله» اثر اونوره دو بالزاک

بالزاک در این رمان، افسردگی زن را نه به عنوان یک بیماری فردی، بلکه به مثابه «شورشی خاموش» علیه نظامی توصیف می‌کند که عشق را به وظیفه و شور را به قانون تبدیل می‌کند. ژولی، در میانه دوگانگی وظیفه و میل، به نمادی از زنانی بدل می‌شود که صدایشان در تاریخ رسمی ناشنیده مانده است. به تعبیر کریستوا، بالزاک در این رمان «گفتار مادری» را در دل زبان پدرانه جای می‌دهد و رنج بی‌نام زن را در قالب داستان به تصویر می‌کشد. مرگ تدریجی ژولی نیز در این اثر، نه یک شکست، که صورتی از رهایی و مقاومت در برابر نظامی است که خواستار انطباق کامل زن با نقش‌های ازپیش‌تعیین‌شده است.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

بررسی کتاب با نسیم خلیلی: «قصه‌هایی به تناوری گل‌های آفتابگردان»- نگاهی به مجموعه‌داستان «من پدرم هستم» هدیه کازرونی

قدرت مجموعه‌داستان «من پدرم هستم» در سه‌گانه‌ای نهفته است: بومی‌نویسی جاندار، خلاقیت فرمی و روایت‌گری روان‌شناختیِ عمیق. این نقد، هر سه رکن را در نمونه‌های شاخص مجموعه واکاوی می‌کند.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

از تجربه تا تخیل- س. ر. مجتهدی: کبوترخان هزار توی مسموم

«کبوترخان هزار توی مسموم» نوشته س.ر.مجتهدی، فراداستانی است که در تقاطع ادبیات، روان‌کاوی و تاریخ ایستاده است. این اثر، ماجرای راوی‌ای را روایت می‌کند که با خرید نسخه‌ای مرموز از کتاب «موسی و یکتاپرستی» فروید، درگیر شبکه‌ای از رازها می‌شود که او را به سمت کشف حقیقتی باستانی و خطرناک دربارهٔ اخناتون، خلیفهٔ فاطمی «الحاکم بامرالله» و هزارتوهای یک کبوترخانهٔ متروک سوق می‌دهد. روایتی رویامانند که در آن، جستجو برای معنا به بهایی گزاف تمام می‌شود: نابینایی.

ادامه مطلب »
از ما

سپهر علیمحمدلو: انقلاب و فراموشیِ ریشه‌ها- بازاندیشی در نسبت سنت، نظم و توسعه

انقلاب، در تاریخ اندیشه‌ی سیاسی و اجتماعی، همواره دو چهره داشته است: یکی نویدبخش آزادی، دیگری ویرانگر نهادهای تاریخی و فرهنگی. این نوشتار با نگاهی تحلیلی و انتقادی، به مسئله‌ی «گسست از سنت» در بستر تجربه‌ی ایرانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه فقدان درک تاریخی و روانی از ریشه‌های فرهنگی، جامعه را از مسیر توسعه‌ی متوازن دور می‌کند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

گزارش خبری: شبی به یاد ماندنی در تجلیل از فرشته مولوی در تورنتو به مناسبت رونمایی آخرین اثر او به انگلیسی، «داستان‌هایی از تهران» (نشر آسمانا)

در شبی به یادماندنی، جامعه فرهنگی تورنتو دور هم جمع شد تا یکی از برجسته‌ترین نویسندگان زن معاصر ایران، فرشته مولوی را تجلیل کند؛ مراسمی باشکوه که همزمان با رونمایی از تازه‌ترین اثر انگلیسی او با عنوان «داستان‌هایی از تهران» (نشر آسمانا) برگزار شد و با حضور سخنرانان برجسته، اجرای موسیقی، اکران فیلم و اهدای تندیس «آزادی اندیشه» به مولوی به اوج رسید و بار دیگر نشان داد که صدای مستقل و مقاوم او پس از پنج دهه فعالیت ادبی همچنان در دیاسپورا می‌درخشد.

ادامه مطلب »
از ما

رضیه انصاری: «مأموریت» – بریده‌ای از یک رمان در دست تالیف

در فضای مه‌آلود «نظمیه» دوران قاجار، «ماموریت» ما را به دیداری تنش‌زا با «میرزا» می‌برد؛ مأموری زیرک و خسته که از مأموریت بازگشته است. رضیه انصاری در این فصل از رمان در دست تألیف خود، در دل گفت‌وگویی ساده دربارۀ یک «کلاه»، ژرف‌ترین دغدغه‌های یک جامعه در آستانۀ تحول – از نوسازی آمرانه تا کشمکش سنت و تجدد – را به تصویر می‌کشد. این برش از رمان، داستانی کامل، پرکشش و غرق در فضای تاریخی است که پایان شگفت‌انگیز آن، خواننده را با خود همراه می‌کند.

ادامه مطلب »
ادبیات غرب

جان آپدایک: «معشوق‌ات هم‌الان زنگ زد» به ترجمه میترا داوودی

آنچه این داستان را جاودانه کرده، پایانِ بازِ نفس‌گیر آن است: تلفن بار آخر زنگ می‌زند، چهار بار، یک بار، سپس دوازده بار مصمم و غم‌انگیز… و هیچ‌کس جواب نمی‌دهد. خواننده تا لحظه‌ی آخر نمی‌داند خیانت واقعی بوده یا فقط توهمِ یک ذهن عاشق و مضطرب؟ آپدایک قضاوت نمی‌کند؛ فقط زندگیِ واقعیِ طبقه‌ی متوسط آمریکا را، با تمام ریاکاری، تنهایی و میلِ سرکوب‌شده‌اش، زیر ذره‌بین می‌گذارد.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

نقد و بررسی کتاب با نسیم خلیلی: از تغزل روستایی داستان‌های اسکاتلندی تا روایت‌هایی از تاریخ و ادبیات ایران – نگاهی به شماره‌ چهارم مجله‌ مهری

شمارهٔ چهارم مجلهٔ ادبی مهری، دریچه‌ای‌ست گشوده به قلب ادبیات بریتانیا؛ نه فقط انگلستانِ آشنای وولف و اورول، که اسکاتلندِ نوای نی‌انبان و هَگیس، ولز و ایرلند شمالی با همهٔ شور سنتی و مقاومت‌شان در برابر جهان صنعتیِ نو.

ادامه مطلب »
از دیگران

دو داستان کوتاه از مارتین بریل به ترجمه فروغ تمیمی

بزرگترین دستاورد بریل، توانایی او در تبدیل امور عادی و پیش‌پاافتاده به موضوعی شاعرانه و عمیق بود. او ثابت کرد که برای خلق داستانی تاثیرگذار، نیازی به سوژه‌های دراماتیک یا شخصیت‌های استثنایی نیست. در داستان «گل کلم»، نوشیدن یک آبجو در کافه به نمادی از آزادی و مقاومت در برابر زندگی یکنواخت تبدیل می‌شود، و در «پدری برای آخر هفته»، یک گفتگوی ساده والدین و فرزند، نمایانگر شکاف نسلی و پیچیدگی‌های روابط انسانی است.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

نگین ساسان فر: «آقای سلیم و فروپاشی ذهن» – کاوشی در ناخودآگاه روایت و زیبایی‌شناسی رنج در جهان غزاله علیزاده

این مقاله با تکیه بر نظریه‌های روایت‌شناسی ژنت و بارت و نیز روان‌کاوی فروید و لاکان، نشان می‌دهد که چگونه علیزاده با ساختارشکنی روایی و آفرینش زبانی حسی-جسمانی، مرزهای واقعیت، رؤیا و ناخودآگاه را در هم می‌نوردد. در این خوانش، بیماری استعاره‌ای از انحطاط روح و مرگ میل است، بیمارستان صحنه تقابل واقعیت و ناخودآگاه ، و خود متن به «نوشتار رنج» بدل می‌گردد، چنانکه بدن بیمار به زبان متن تبدیل شده و هر زخم، نشانی از کوشش سوژه برای نوشتن خود در آستانه نابودی است.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

مهین میلانی: «با شکنجه گران چه کار باید کرد؟» – «یک تصادف ساده» از جعفر پناهی

جعفر پناهی با «یک تصادف ساده» (برنده‌ی نخل طلای کن ۲۰۲۵) یکی از جسورانه‌ترین و دردناک‌ترین پرسش‌های زمانه‌ی ما را روایت می‌کند: وقتی بالاخره شکنجه‌گر سابق‌تان را در جاده‌ای تاریک گیر انداختید، با او چه می‌کنید؟ انتقام؟ قصاص؟ یا رهایش می‌کنید تا چرخه‌ی خشونت بالاخره در جایی بشکند؟

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

شراره یقینی: «واکاوی زندگی در قاب اتاق زایشگاه» – عوارض بیهوشی نوشته علی رحمانی‌قناویزباف‌

در یک اتاق کوچک بخش زنان و زایمان بیمارستان دولتی مشهد، طی فقط دو شبانه‌روز، علی رحمانی‌قناویزباف تمام ایران دهه‌شصتی-هفتادی زنان را جا می‌دهد: هما، فیزیک‌دانِ سرخورده‌ای که از کیست تخمدان می‌ترسد و هنوز نمی‌داند آیا می‌تواند مادر شود؛ ملیحه، زنی از شیروان که پس از پنج سال انتظار باردار شده اما پستان‌هایش به بیماری ناشناخته‌ای دچار شده و قانون، پزشک و شوهرش او را مجبور می‌کنند تا زایمان «جانش را فدای جنین کند»؛ و پیرزنی در کما که مرگ را به وسط اتاق زایشگاه می‌آورد.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

«آوا و نوا»: واکاوی اسطوره‌شناسی انتقام و رهایی در «باغ عروسک» مژده ساجدین

رمان «باغ عروسک» آخرین کتاب باقی مانده از مژده ساجدین، در تقاطع «رئالیسم جادویی»، «فمینیسم» و «ادبیات اقلیمی شمال» ایستاده است.  در این پادکست از مجموعه «آوا و نوا»، نوشته و با اجرای حسین نوش‌آذر، سفر تحول شخصیت محوری رمان، «مولود/بانو/نسترن»، را نه به عنوان یک خط سیر ساده‌ی داستانی، که به مثابه یک «اسطوره‌ی مدرن زنانه» بازگو می‌کنیم.

ادامه مطلب »
از ما

خورشید رشاد: «سیاست احساسات و کنش‌گری فضا در رمان فرار از مجتمع دخترانه»، گذر از ویرانشهر به اجتماع بازیافتی

رمان «فرار از مجتمع دخترانه» محبوبه موسوی، داستانی درباره پایان جهان نیست، بلکه روایتی است از زندگی در پسا-فاجعه. این رمان از توصیف صرف ویرانی فراتر رفته و به این پرسش می‌پردازد که چگونه می‌توان از دل همان ویرانی، جهان تازه‌ای با مفاهیم جدیدی از امید، همبستگی و جامعه ساخت. این مقاله با اتخاذ خوانشی عاطفی-زیست‌محیطی و با تکیه بر نظریهٔ اقتصاد عاطفی سارا احمد، نشان می‌دهد که چگونه محیطِ فروپاشیده، احساساتی چون ترس و شرم را تولید می‌کند، و این احساسات در فرآیندی وارونه، به عاملی برای باززایی، همبستگی زنانه و شکل‌گیری اتوپیایی سولارپانک در دل ویرانی بدل می‌شوند.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

از تجربه تا تخیل – مسعود یحیوی: «میز تحریر مادر و ذن»

مسعود یحیوی در این داستان، با مهارت یک میز تحریر قدیمی را به آینه‌ای تمام‌نما از گناه، غفلت و مسئولیت تبدیل می‌کند. فروش ظاهراً بی‌اهمیت یک شیء ساده، ناگهان شخصیت اصلی را روبه‌روی مادری می‌نشاند که سال‌ها پیش در سکوت از او دل کنده بود. نویسنده با بازی ظریف با «تجانس»های معنوی، مرز میان داستان و زندگی را در هم می‌ریزد و خواننده را در برابر این پرسش قرار می‌دهد: آیا هنر واقعاً می‌تواند عاطفه‌ای را جبران کند که در زندگی از دست رفته است؟

ادامه مطلب »