بانگ نیوز

رمان «هر روز شنبه است» نوشته احمد درخشان، داستان‌نویس ایرانی، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ از سوی نشر آسمانا منتشر شد. این رمان با روایتی غیرخطی و سیال، به رابطه میان عشق، خاطره و فقدان در زندگی نسلی می‌پردازد که تجربه سرکوب سیاسی و احساس گناه، گذشته و اکنون آن را به هم پیوند زده است.

فیلیپ ژانادا، نویسندهٔ فرانسوی، برای رمان «زن ناشناسِ اسکلهٔ ژاول» برندهٔ جایزهٔ گنکور ۲۰۲۶ شد. این کتاب با بازگشایی ادبی پروندهٔ قتل لوئیز کانسو در پاریسِ سال ۱۹۴۹، از معمای شناسایی قاتل فراتر می‌رود و زندگی زنی را بازسازی می‌کند که سرگذشتش زیر سایهٔ مرگ خشونت‌بارش مانده بود. پژوهش در اسناد قضایی و مطبوعاتی، در این روایت، با تأمل دربارهٔ حافظه، نابرابری و امکان شناخت قربانی پیوند می‌خورد.

رفتگری که هر صبح آثار خشونت شبانه را از خیابان‌ها می‌شوید، می‌کوشد با یادآوری نیاز به معاش و ترس از اخراج، خود را تنها مسئول نظافت بداند. اما مواجهه با مادری سوگوار، مرز میان انجام وظیفه، سکوت و مشارکت در پاک‌کردن رد جنایت را برای او به پرسشی رها‌نشدنی بدل می‌کند.  

تصویب ماده ۲۷ طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» در مجلس شورای اسلامی، نگرانی‌هایی درباره آزادی آفرینش ادبی و هنری در ایران برانگیخته است. این ماده با پیش‌بینی مجازات‌های سنگین برای برخی فعالیت‌های فرهنگی، از جمله تولید و انتشار کتاب، فیلم و موسیقی، امکان پیگرد تولیدکنندگان و منتشرکنندگان آثار را فراهم می‌کند. هوشنگ پوربابایی، وکیل دادگستری، هشدار داده است که ابهام‌های این مصوبه می‌تواند مرز میان فعالیت مستقل فرهنگی و همکاری با عوامل بیگانه را مخدوش کند.

حرف اصلی و درون‌مایه‌ی مشترک این دو شعر، «وطن» و «آزادی» است؛ شاعر در «وطنم» از دورافتادگی، تبعید، سکوت و اندوهی سخن می‌گوید که همچون موج غم بر تن و خیالش نشسته و او را در مرز میان بودن و نبودن معلق کرده است، و در «تا یک‌دم زندگی» همین دلتنگی را به امیدی برای رهایی، همدلی و بازگشت به زندگی و آزادی بدل می‌کند؛ گویی هر دو شعر یک روایت‌اند از دردِ دوری از سرزمین و آرزوی آزادی.

انجمن قلم آمریکا در تازه‌ترین دوره کمک‌هزینه‌های ادبی خود، ۹۰ هزار دلار به ۱۶ پروژه در دست اجرا اختصاص داده است که ۴۰ هزار دلار آن به ترجمه ده اثر ادبی به انگلیسی تعلق می‌گیرد. این حمایت‌ها با هدف معرفی ادبیات زبان‌ها و فرهنگ‌هایی صورت می‌گیرد که کمتر به بازار نشر انگلیسی‌زبان راه یافته‌اند. در شرایطی که بحران معیشت، سانسور و محدودیت‌های بازار نشر، فعالیت نویسندگان و مترجمان مقیم ایران را دشوار کرده است، تجربه انجمن قلم آمریکا پرسشی مهم پیش می‌کشد: حمایت مالی از ترجمه چگونه می‌تواند به تداوم آفرینش ادبی و گردش جهانی آثار کمک کند؟

نسخهٔ صوتی «این خروس از کیست که سر ندارد؟»، نوشتهٔ بهروز شیدا، شامل دوازده جستار و ترجمهٔ دوازده شعر از برونو ک. اویر، با صدای نویسنده در ساوندکلاود در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت.

انتشار «تقریباً خوشحال بودیم»، نخستین مجموعه‌داستان محمدعلی طالبی، پرسشی درباره پیوند سینما، خاطره و سانسور پیش می‌کشد: تجربه‌هایی که امکان نمایش نداشته‌اند، چگونه به داستان راه پیدا می‌کنند؟ این مطلب با معرفی کتاب و رجوع به سخنان پیشین طالبی درباره محدودیت‌های بیان عشق در سینما، نسبت داستان‌نویسی او را با جهان کودکان و زندگی روزمره در فیلم‌هایش بررسی می‌کند. محور بحث، گذار از روایت تصویری به بازگویی تجربه‌های شخصی است؛ بدون آنکه معرفی ناشر جای داوری درباره کیفیت ادبی داستان‌ها را بگیرد.