دومین شمارهٔ ماهنامهٔ ادبی بانگ، ویژهٔ مهر ۱۴۰۵، با ۴۱ مطلب در ۴۹۰ صفحه منتشر شد. این شماره، از جهان ادبی آن کارسون و آثار شیدا بازیار تا زندگی بازماندگان اعدام، نقد رمان، داستان کوتاه و شعر معاصر را دربرمی‌گیرد. نسخهٔ الکترونیک ماهنامه برای مطالعه روی گوشی‌های موبایل طراحی شده، فهرست آن کلیک‌پذیر است و دریافت و مطالعهٔ آن رایگان است.
فیلیپ ژانادا، نویسندهٔ فرانسوی، برای رمان «زن ناشناسِ اسکلهٔ ژاول» برندهٔ جایزهٔ گنکور ۲۰۲۶ شد. این کتاب با بازگشایی ادبی پروندهٔ قتل لوئیز کانسو در پاریسِ سال ۱۹۴۹، از معمای شناسایی قاتل فراتر می‌رود و زندگی زنی را بازسازی می‌کند که سرگذشتش زیر سایهٔ مرگ خشونت‌بارش مانده بود. پژوهش در اسناد قضایی و مطبوعاتی، در این روایت، با تأمل دربارهٔ حافظه، نابرابری و امکان شناخت قربانی پیوند می‌خورد.
مهاجرت چگونه رابطهٔ انسان با مکان، زبان و گذشته را دگرگون می‌کند؟ مهرنوش قربانعلی در نقد مجموعه‌شعر «زیر همین آسمان» سرودهٔ آزیتا قهرمان، تعلق را فرایندی ناتمام می‌خواند که در کشاکش خاطره و اکنون شکل می‌گیرد. او با بررسی تصویرهای زمین و چمدان، شعرِ «بیکجا»، عکس دسته‌جمعی و روایت‌های مادر و مادربزرگ، نشان می‌دهد چگونه حافظه در زبان بازآفرینی می‌شود. در این خوانش، شعر امکان ساختن نسبتی تازه با جهان را فراهم می‌کند، اما گسست‌ها را به‌تمامی ترمیم نمی‌کند و به تعریفی نهایی از تعلق نمی‌رسد.
رفتگری که هر صبح آثار خشونت شبانه را از خیابان‌ها می‌شوید، می‌کوشد با یادآوری نیاز به معاش و ترس از اخراج، خود را تنها مسئول نظافت بداند. اما مواجهه با مادری سوگوار، مرز میان انجام وظیفه، سکوت و مشارکت در پاک‌کردن رد جنایت را برای او به پرسشی رها‌نشدنی بدل می‌کند.
آیا دلبستگی به صادق هدایت، مرادِ رمان «رفیقِ هدایت» را به همتای فکری و رفتاری او تبدیل می‌کند؟ جواد اسحاقیان در خوانش رمان فرهاد کشوری با رویکرد «نقد نو»، این پرسش را از مسیر بررسی تنش‌ها، کنایه‌ها، استعاره‌ها و نمادهای متن پی می‌گیرد. او میان لقب مراد و انتخاب‌های عاشقانه و زندگی‌خواهانه‌اش فاصله می‌بیند و نشان می‌دهد چگونه تکرارها و پیش‌آگهی‌ها به روایت انسجام می‌بخشند. این بررسی در ادامه به نقش قدرت اداری، مردسالاری و ایستادگی فردی در سرنوشت شخصیت‌ها می‌رسد.
تصویب ماده ۲۷ طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» در مجلس شورای اسلامی، نگرانی‌هایی درباره آزادی آفرینش ادبی و هنری در ایران برانگیخته است. این ماده با پیش‌بینی مجازات‌های سنگین برای برخی فعالیت‌های فرهنگی، از جمله تولید و انتشار کتاب، فیلم و موسیقی، امکان پیگرد تولیدکنندگان و منتشرکنندگان آثار را فراهم می‌کند. هوشنگ پوربابایی، وکیل دادگستری، هشدار داده است که ابهام‌های این مصوبه می‌تواند مرز میان فعالیت مستقل فرهنگی و همکاری با عوامل بیگانه را مخدوش کند.
در رمان تازه الیف شافاک، «در یک لحظه کوتاه، تمام ابدیت»، اما بوواری از سایه خالق خود، گوستاو فلوبر، بیرون می‌آید تا درباره سرنوشتی که برایش رقم خورده پرسش کند. شافاک با بازآفرینی زندگی فلوبر از منظر سی صدای زنانه، از شخصیت‌های تاریخی تا زنان داستان‌های او، اقتدار نویسنده و حق روایت‌کردن زندگی دیگری را به چالش می‌کشد. این بازنویسی چندصدایی، ضمن بازگشت به یکی از شاهکارهای رئالیسم، پرسشی معاصر را پیش می‌کشد: آیا بخشیدن صدا به شخصیت‌های خاموش می‌تواند روایت‌های تثبیت‌شده ادبی و تاریخی را دگرگون کند؟
حرف اصلی و درون‌مایه‌ی مشترک این دو شعر، «وطن» و «آزادی» است؛ شاعر در «وطنم» از دورافتادگی، تبعید، سکوت و اندوهی سخن می‌گوید که همچون موج غم بر تن و خیالش نشسته و او را در مرز میان بودن و نبودن معلق کرده است، و در «تا یک‌دم زندگی» همین دلتنگی را به امیدی برای رهایی، همدلی و بازگشت به زندگی و آزادی بدل می‌کند؛ گویی هر دو شعر یک روایت‌اند از دردِ دوری از سرزمین و آرزوی آزادی.
انجمن قلم آمریکا در تازه‌ترین دوره کمک‌هزینه‌های ادبی خود، ۹۰ هزار دلار به ۱۶ پروژه در دست اجرا اختصاص داده است که ۴۰ هزار دلار آن به ترجمه ده اثر ادبی به انگلیسی تعلق می‌گیرد. این حمایت‌ها با هدف معرفی ادبیات زبان‌ها و فرهنگ‌هایی صورت می‌گیرد که کمتر به بازار نشر انگلیسی‌زبان راه یافته‌اند. در شرایطی که بحران معیشت، سانسور و محدودیت‌های بازار نشر، فعالیت نویسندگان و مترجمان مقیم ایران را دشوار کرده است، تجربه انجمن قلم آمریکا پرسشی مهم پیش می‌کشد: حمایت مالی از ترجمه چگونه می‌تواند به تداوم آفرینش ادبی و گردش جهانی آثار کمک کند؟
از دوسیه ادبیات دیستوپیایی در بانگ – «سال ۱۳۸۸» نوشته فریدون تنکابنی، از نمونه‌های اندک داستان دیستوپیایی در ادبیات معاصر ایران است؛ نویسنده در این داستان که در سال ۱۳۴۷ نوشته شده، چهل سال به آینده می‌رود تا جامعه‌ای را به تصویر بکشد که رفاه و مصرف‌گرایی در آن به مرز اغراق رسیده و «پیکان» نه فقط یک کالای مصرفی، بلکه به معیار خوشبختی، منزلت و حتی معنای زندگی بدل شده است. در این داستان پشت ظاهر جامعه‌ای برخوردار و خوشبخت، یکنواختی، ابتذال و میل فزاینده به خودکشی آشکار می‌شود: روایتی که می‌توان آن را در بستر واکنش انتقادی بخشی از روشنفکران آن دوره به مدرنیزاسیون شتاب‌زده و مصرف‌گرایانه در دوران پهلوی دوم خواند.
چگونه سوگ شخصی یک زن به روایت رنج و مقاومت یک سرزمین بدل می‌شود؟ نسیم خلیلی در خوانش دفتر شعر «آخرین زن لوت» اعظم بهرامی، پیوند میان فقدان معشوق، بدن زن و جغرافیای زخمی ایران را بررسی می‌کند. مقاله با دنبال‌کردن مضمون مرگ و باززایی، ارجاع‌های تاریخی و نسبت این شعرها با شعر بیژن نجدی، نشان می‌دهد چگونه تغزل به حافظهٔ جمعی راه می‌یابد. در ادامه، تصویر لوت، بحران محیط‌زیست، تجربهٔ زنان فراتر از مرزها و ویژگی‌های زبانی مجموعه، مسیر این پیوند را روشن می‌کنند.
راوی رمان ما اثر یوگنی زامیاتین در آغاز نه مخالف حکومت، بلکه یکی از مؤمنان به آن است. D-۵۰۳ یادداشت‌هایش را برای ستایش «دولت واحد» می‌نویسد؛ اما هرچه روایت پیش می‌رود، زبان خودش علیه یقین‌هایش شهادت می‌دهد. تناقض‌ها، تردیدها و گسستگی‌های روایت چیزهایی را بر خواننده آشکار می‌کنند که راوی هنوز قادر به درک آنها نیست. زامیاتین به این ترتیب یکی از شگردهای مهم روایت دیستوپیایی را به کار می‌گیرد: کنترل آگاهی و اطلاعات فقط موضوع داستان نیست، بلکه به ساختار روایت راه پیدا می‌کند.
در داستان «صندوقچۀ طلایی»، راینر ماریا ریلکه مواجهۀ کودکی پنج‌ساله با مرگ را از دریچۀ تماشای ویترین یک تابوت‌فروشی روایت می‌کند. ویلی مجذوب تابوتی کوچک و طلایی می‌شود و توضیح تسلی‌بخش مادر، مرگ را در خیال او به سفری نزد خدای مهربان تبدیل می‌کند. اما همین تصویر برای مادر، هنگام بیماری فرزندش، معنایی هراس‌انگیز می‌یابد. داستان با پیوند دادن بازی نور، زیبایی تابوت و گفت‌وگوی مادر و کودک، فاصلۀ میان تصور معصومانۀ کودک از مرگ و رنج مادری را آشکار می‌کند که می‌خواهد او را زنده نگه دارد.
رمان «ما هم» (Nous aussi) نوشته آن گدار، برنده جایزه دسامبر ۲۰۲۶ فرانسه، داستان فروپاشی خانواده‌ای مرفه و فرهیخته را از خلال تجربه‌ای متفاوت در روایت بازمی‌گوید. نویسنده با جایگزین‌کردن ضمیر نامعین «on» به جای «من»، صدای فردی شخصیت‌ها را در هویتی جمعی حل می‌کند؛ هویتی که در آغاز نشانه همبستگی است، اما به‌تدریج سازوکار سرکوب و پنهان‌کاری را آشکار می‌سازد. اهمیت رمان نه‌فقط در افشای خشونت خانوادگی، بلکه در این پرسش روایت‌شناختی است که چگونه زبان روایت می‌تواند هم ابزار سلطه باشد و هم امکان رهایی از آن را فراهم کند.
نگین ساسان‌فر در خوانشی از مجموعهٔ «بیجار و داستان‌های دیگر» نرگس مقدسیان، بررسی می‌کند که چگونه فرم روایت، کانونی‌سازی و زبان، تجربهٔ شخصیت‌ها از جهان را سازمان می‌دهند. این مقاله نشان می‌دهد که جنگ، فقدان و خشونت چگونه در ادراک، حافظه و رابطهٔ شخصیت‌ها با بدن و مکان بازتاب می‌یابند و ساختار داستان‌ها را شکل می‌دهند.
نسخهٔ صوتی «این خروس از کیست که سر ندارد؟»، نوشتهٔ بهروز شیدا، شامل دوازده جستار و ترجمهٔ دوازده شعر از برونو ک. اویر، با صدای نویسنده در ساوندکلاود در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفت.
شعر چگونه می‌تواند زبان خبرها و گفت‌وگوهای روزمره را به کار گیرد، بی‌آنکه به شعار یا گزارش فروکاسته شود؟ افشین بابازاده در «شعر بر لبۀ واقعیت و زبان»، با نگاهی به «به یاد آوردن آینده»، ششمین مجموعه‌شعر مهدی گنجوی، این پرسش را دنبال می‌کند. او از پیوند حافظه، مهاجرت و تجربه زیسته ایرانیان آغاز می‌کند و به مخاطره تبدیل زبان جاری زمانه به ساختمان شعر می‌رسد؛ تجربه‌ای که ارزش آن را در آزمودن مرزهای شعر و حفظ نیروی شاعرانه در مواجهه با واقعیت جست‌وجو می‌کند.
زندان چگونه زندگی کسانی را شکل می‌دهد که بیرون از دیوارهای آن منتظرند و کسانی که درون سلول برای حفظ زندگی می‌کوشند؟ نسیم خلیلی در خوانشی از «ملاقاتی‌ها» و «خورشید کوچک ما»ی محسن حسام، این پرسش را از مسیر تجربه‌ی خانواده‌های زندانیان و زنان زندانی دنبال می‌کند. مقاله با توجه به انتظار، بی‌خبری، فرسایش عاطفی و همیاری، از گسترش حبس به زندگی نزدیکان زندانی آغاز می‌کند و سپس به بارداری، مراقبت جمعی از نوزاد و تقابل زایش و اعدام در زندان می‌پردازد.
انتشار «تقریباً خوشحال بودیم»، نخستین مجموعه‌داستان محمدعلی طالبی، پرسشی درباره پیوند سینما، خاطره و سانسور پیش می‌کشد: تجربه‌هایی که امکان نمایش نداشته‌اند، چگونه به داستان راه پیدا می‌کنند؟ این مطلب با معرفی کتاب و رجوع به سخنان پیشین طالبی درباره محدودیت‌های بیان عشق در سینما، نسبت داستان‌نویسی او را با جهان کودکان و زندگی روزمره در فیلم‌هایش بررسی می‌کند. محور بحث، گذار از روایت تصویری به بازگویی تجربه‌های شخصی است؛ بدون آنکه معرفی ناشر جای داوری درباره کیفیت ادبی داستان‌ها را بگیرد.
چرا ماهیِ مرده می‌خندد؟ در قصهٔ هندی «بانو و ماهی خندان»، این خنده رازی را آشکار می‌کند؛ اما افشای حقیقت چه نسبتی با کنترل زنان و مناسبات قدرت دارد؟ حسان طاهری در مجموعهٔ «یک داستان، یک کتاب» بانگ، با نگاهی نشانه‌شناختی به نقش قصه‌گویی، تعویق و رمزگان‌های فرهنگی در این روایت می‌پردازد؛ روایتی که در آن داستان هم آگاهی می‌بخشد و هم به ابزاری برای نظارت بدل می‌شود.
آکادمی گنکور فرانسه، رمان «یا این بود یا مرگ» نوشته تلیسون اورلین را به دلیل اتهام استفاده گسترده از هوش مصنوعی و افشای مواردی از سرقت ادبی در نوشته‌های پیشین او از فهرست نامزدهای جایزه ۲۰۲۶ کنار گذاشت. نویسنده اتهام واگذاری نگارش رمان به هوش مصنوعی را رد می‌کند، اما رئیس آکادمی می‌گوید نتایج چند ابزار تشخیص متن ماشینی با یکدیگر همخوانی داشته‌اند. این مناقشه، فراتر از سرنوشت یک رمان، پرسشی بنیادی را پیش روی جهان نشر قرار داده است: مرز میان استفاده از فناوری و آفرینش ادبی کجاست؟
