بانگ نیوز

جایزه نوبل ادبیات ۲۰۲۶ به آن کارسون، شاعر، جستارنویس، مترجم و پژوهشگر ادبیات کلاسیک کانادا تعلق گرفت. آکادمی سوئد در توضیح انتخاب او، بر نوآوری‌های ادبی و گفت‌وگوی خلاقانه آثارش با میراث ادبیات کلاسیک تأکید کرده است. کارسون با درآمیختن شعر، روایت داستانی، جستار، نمایشنامه و ترجمه، مرزهای تثبیت‌شده ژانرهای ادبی را به چالش کشیده و امکانات تازه‌ای برای بازآفرینی اسطوره‌ها و بیان تجربه انسان معاصر فراهم آورده است.

شماره شانزدهم «بیان آزاد»، ویژه بکتاش آبتین، منتشر شد. این شماره با خاطرات، گزارش‌ها و نقدهایی بر «مرثیه‌ای برای گل‌های پژمرده»، نسبت میان نوشتن، آزادی بیان و حافظه جمعی را بررسی می‌کند و روایت هم‌بند آبتین و بیانیه‌های کانون نویسندگان ایران درباره مرگ او را بازمی‌خواند.

جامعه‌ی تبعید جامعه‌ای یک‌دست و همگن نیست. در یک سوی این جغرافیای پناهندگی، کسانی ایستاده‌اند که به‌دلیل خطر جانی مجبور به ترک وطن از دوبایزید و بلوچستان و آستارا شده‌اند و در سرمای استخوان‌سوز و گرمای طاقت‌فرسا خواهان محو نظام خوف هستند. در سوی دیگر، مهاجرانی حضور دارند که انگیزه‌شان از مهاجرت، تحصیل یا دست‌یابی به زنده‌گی‌ی بهتر بوده است. در کنار این دو گروه، دسته‌ی سومی نیز وجود دارد؛ همان همه‌چیزخورهایی که با پاسپورت آبی در جیب، بخشی از جامعه‌ی تبعید را شکل می‌دهند. گیریم این تبعید، بدلی و تقلبی باشد. یک نمونه: آقا‌فری در فرانکفورت.

شیدا بازیار، نویسندهٔ ایرانی‌تبار آلمانی، دوشنبه ۵ اکتبر ۲۰۲۶ برای رمان «Die Lücken» برندهٔ جایزه کتاب آلمان شد. این جایزهٔ ۲۵ هزار یورویی در مراسمی در تالار قیصرِ ساختمان تاریخی رومر در فرانکفورت به او اهدا شد. هیئت داوران، این اثر را به‌دلیل بازنمایی نزدیک به یک قرن زندگی در آلمان و پیوند میان حافظهٔ تاریخی، مسئولیت اجتماعی و تجربهٔ مهاجرت برگزید.

هفتادوهشتمین نمایشگاه کتاب فرانکفورت از ۷ تا ۱۱ اکتبر، هم‌زمان با هفتهٔ اعلام برندگان نوبل، برگزار می‌شود؛ تقارنی که اعلام برندهٔ نوبل ادبیات را به قلب بازار جهانی نشر می‌آورد. در آستانهٔ نمایشگاه نیز شیدا بازیار با رمان «Die Lücken» در میان شش نامزد نهایی جایزهٔ کتاب آلمان قرار دارد. این رویدادها در شرایطی برگزار می‌شوند که صنعت نشر آلمان از کاهش خریداران جوان کتاب نگران است.

هوش مصنوعی به بخشی از فرایند نوشتن، ترجمه، ویرایش و انتشار تبدیل شده است. «بانگ» به جای منع این فناوری، بر استفاده مسئولانه و شفاف از آن تأکید دارد. این شیوه‌نامه مرز میان هوش مصنوعی به‌عنوان ابزار کمکی و جایگزینی آن با خلاقیت و داوری انسانی را روشن می‌کند: نویسنده می‌تواند از امکانات هوش مصنوعی بهره بگیرد، اما اندیشه، تخیل، صدا و مسئولیت اثر باید از آنِ او باقی بماند. معیار «بانگ» در نهایت نه درصدهای اعلام‌شده از سوی ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی، بلکه خود اثر و اعتماد متقابل میان نویسنده و تحریریه است.

دیانا پی. اسنایدر، مترجم ادبی، در نشریه‌ی World Literature Today هشدار می‌دهد که هوش مصنوعی مولد زبان، ابزاری بی‌طرف نیست، بلکه پروژه‌ای است در دستان میلیاردرهای تکنو-فئودال (ماسک، تیل، آلتمن و…) برای بازتولید سلطه‌ی استعماری، پدرسالارانه و نژادپرستانه‌ی غرب. او هوش مصنوعی را «استخراجی» می‌نامد؛ فناوری‌ای که با دزدی مالکیت معنوی، تصاحب منابع عمومی و نابودی محیط زیست (مصرفِ هنگفتِ آب و برق توسط مراکز داده) پیش می‌رود و در عین حال، زنان، سیاه‌پوستان و بومیان را از تصمیم‌گیری حذف می‌کند.

«خناجره»، کتابی شامل یک داستان بلند و یک نمایش‌نامه از سیروس شاملو، در نشر آسمانا منتشر شده است.   بر اساس اطلاعیه آسمانا، درونمایه غالب

در شرایط بسته و تاریک اجتماعی، رشد از بین نمی‌رود؛ بلکه در سکوت، ادامه می‌یابد. دوران‌های تاریک گذرا هستند نه پایان تاریخ.

در روایت زهرا باقری، درمان از صندلی انتظار آغاز می‌شود و به صندلی همراه بیمار در بیمارستان می‌رسد؛ جایی که آدم میان درد، بی‌خبری و کارهای کوچک و پایان‌ناپذیر روزمره، کم‌کم به ماندن عادت می‌کند. «آن صندلی برای هیچ‌کس نیست» روایتی از بی‌دفاعی بیمار و همراه اوست و از جایی که هیچ‌کس نمی‌خواهد سهمش باشد.