مرکز بوگلیاسکو در ایتالیا درخواست‌های اقامت یک‌ماههٔ هنرمندان و پژوهشگران برای پاییز ۲۰۲۷ را می‌پذیرد. این برنامه رشته‌های ادبیات و تئاتر را نیز دربرمی‌گیرد و
در افسانه‌های ایرانی، دیو همیشه هیولایی عظیم و آشکار نیست؛ گاه موجودی پنهان است که بی‌صدا نیروی انسان را تحلیل می‌برد. هما شهرام‌بخت در جستار «پالیس روزگار ما؛ آنکه بی‌صدا از جیب می‌خورد» از همین تصویر برای بازخوانی تجربهٔ تورم بهره می‌گیرد. او با گذر از دیوان شاهنامه و روایت‌های عامیانه به افسانهٔ پالیس می‌رسد؛ موجودی که قربانی خود را در خواب از پا درمی‌آورد. نویسنده می‌پرسد چگونه می‌توان فرسایش تدریجی قدرت خرید و امکانات زندگی را از خلال این افسانه فهمید و همبستگی چه نقشی در رویارویی با آن دارد؟
نخستین شماره «بانگ نوا»، مجله ادبی شنیداری نشریه «بانگ»، با اجرای پدرام خدادادیان منتشر شد. این برنامه با هدف دسترس‌پذیرتر کردن شعر و داستان، ثبت صدای نویسندگان و شاعران و ایجاد فضایی برای نقد و گفت‌وگوی ادبی شکل گرفته است. «بانگ نوا» که در حال حاضر با امکانات محدود و همکاری داوطلبانه تولید می‌شود، امیدوار است با مشارکت علاقه‌مندان به گویندگی و تدوین، به برنامه‌ای منظم و پرشمارتر تبدیل شود و در آینده امکان پخش رادیویی مستقل را نیز فراهم کند.
در سرزمینی که تاریکی راه نفس را بسته و سوگواران در ویرانه‌ها به جست‌وجوی کشتگان خویش‌اند، چگونه می‌توان هنوز آزادی را صدا زد؟ علی صبوری
مسعود فیروزآبادی، بنیان‌گذار انتشارات آرش در سوئد و از پیشگامان نشر مستقل فارسی در تبعید، درگذشت. او از سال ۱۹۸۳ با انتشار آثار ادبی، سیاسی و فکری، به‌ویژه کتاب‌هایی که در ایران گرفتار سانسور بودند، نقشی مؤثر در گسترش آزادی نشر و حفظ پیوند میان نویسندگان داخل و خارج از کشور ایفا کرد. به مناسبت درگذشت او، «بانگ» بخشی از پژوهش مسعود کدخدایی درباره نشر فارسی در خارج از کشور را که در سال ۲۰۱۱ تدوین شده، بازخوانی و بازنویسی کرده است؛ روایتی از تجربه‌های فیروزآبادی در مقابله با سانسور، دشواری‌های اقتصادی نشر در تبعید و تلاش برای حفظ و گسترش زبان و ادبیات فارسی.
در داستان «علویه‌خانم» صادق هدایت، پرده‌خوانی تنها وسیله‌ای برای کسب معاش نیست، بلکه به کلیدی برای فهم ساختار روایت تبدیل می‌شود. علی شروقی در مقالهٔ «پرده‌خوانِ پرده‌دَرِ پرده‌گردانان» نشان می‌دهد که چگونه هدایت با بهره‌گیری از سنت نقالی، راوی مداخله‌گر، تصویرسازی گروتسک، زبان عامیانه و طنز سیاه، جهانی آکنده از فقر، فریب و خشونت می‌آفریند. در این جهان، قصه‌گویی هم ابزاری برای بقا و پنهان‌کاری است و هم وسیله‌ای برای افشای حقیقت. هدایت، بی‌آنکه از فلاکت فرودستان بساط ترحم بسازد، نشان می‌دهد که فقر و درماندگی لزوماً به معصومیت و شرافت نمی‌انجامند.
مجموعه‌شعر «مرگ و رقص و چرا» نوشتهٔ علی نگهبان، در مجموعهٔ «شعر پارسی اکنون» از سوی نشر شهرزاد نامگ در ونکوور کانادا منتشر شده است. این کتاب شعرهایی از دوره‌های مختلف زندگی شاعر را دربرمی‌گیرد و به مضامینی چون مرگ، عشق، تنهایی، تبعید، خاطره و بازگشت به زندگی می‌پردازد.
مهوش قهرمانی در خوانش «شصت‌سالگی» ناهید طباطبایی، گذشته را پرسشی زنده در اکنون می‌بیند: چگونه می‌توان با زخم‌ها و انتخاب‌های پیشین روبه‌رو شد و امکان ادامهٔ زندگی را بازپس گرفت؟ او با بررسی رفت‌وآمد زمانی داستان، تهران به‌مثابه حافظهٔ شخصیت‌ها و روابط آهو با زنان خانواده، منوچهر و کشواد، نسبت مراقبت، مسئولیت و عاملیت را دنبال می‌کند. بحث بخشش، با ارجاع به آرنت و کریستوا، به نقد شتاب پایان داستان می‌رسد؛ جایی که پرسش از رهایی، بدون الزام به بخشیدن، و تعارض حقیقت با شفقت مطرح می‌شود.
ام. جان هریسون، نویسنده ۸۱ساله بریتانیایی، برای رمان «پایان همه‌چیز» (The End of Everything) برنده جایزه ۵۰ هزار پوندی بوکر شد. این نخستین بار است که نویسنده‌ای برخاسته از سنت ادبیات علمی‌تخیلی این جایزه معتبر را دریافت می‌کند. رمان هریسون، روایتی دیستوپیایی از بریتانیای آینده پس از فاجعه‌ای ناشناخته است؛ جهانی که در آن نظم سیاسی فروپاشیده، مرز میان واقعیت و امر بیگانه از میان رفته و انسان‌ها دیگر قادر به فهم کامل جهان پیرامون خود نیستند.
در داستان «لکه‌ها»، فرشته پاریزی خشونت را نه از منظر قربانیان یا عاملان آن، بلکه از نگاه دو کارگر نظافتچی روایت می‌کند که مأمور پاک‌کردن آثار واقعه‌ای هولناک‌اند. در این داستان، لکه‌ها، اشیای به‌جامانده و بقایای زندگی انسان‌ها به نشانه‌های جنایتی ناگفته تبدیل می‌شوند. انتخاب زاویه دید فرودستان، داستان را به پرسشی درباره مناسبات طبقاتی خشونت، ضرورت معاش و مرز میان ناچاری و همدستی بدل می‌کند. آیا کسانی که برای گذران زندگی آثار جنایت را پاک می‌کنند، در محو حافظه قربانیان نیز سهیم‌اند؟ و آیا می‌توان همه آثار گذشته را از میان برد؟
ادموند ریچاردسون، تاریخ‌پژوه بریتانیایی، با کتاب «اسکندر: خدا، شاه، انسان» (Alexander: God, King, Man) برنده جایزه معتبر بیلی گیفورد ۲۰۲۶ در بخش آثار غیرداستانی شد. این کتاب با بازخوانی منابع تاریخی و یافته‌های باستان‌شناختی، زندگی اسکندر مقدونی، فتح امپراتوری هخامنشی و میراث خشونت‌بار لشکرکشی‌های او را بررسی می‌کند. اهمیت اثر تنها در ارائه روایتی تازه از یکی از مشهورترین فاتحان تاریخ نیست، بلکه در پرسش از چگونگی شکل‌گیری افسانه اسکندر و فاصله میان شخصیت تاریخی او و تصویری است که فرهنگ‌های مختلف طی قرن‌ها از او ساخته‌اند.
مهاجرت چگونه رابطهٔ انسان با مکان، زبان و گذشته را دگرگون می‌کند؟ مهرنوش قربانعلی در نقد مجموعه‌شعر «زیر همین آسمان» سرودهٔ آزیتا قهرمان، تعلق را فرایندی ناتمام می‌خواند که در کشاکش خاطره و اکنون شکل می‌گیرد. او با بررسی تصویرهای زمین و چمدان، شعرِ «بیکجا»، عکس دسته‌جمعی و روایت‌های مادر و مادربزرگ، نشان می‌دهد چگونه حافظه در زبان بازآفرینی می‌شود. در این خوانش، شعر امکان ساختن نسبتی تازه با جهان را فراهم می‌کند، اما گسست‌ها را به‌تمامی ترمیم نمی‌کند و به تعریفی نهایی از تعلق نمی‌رسد.
بیش از ۲۰۰ نویسنده و روشنفکر زن، از جمله آنی ارنو، ویرژینی دپانت و آن گدار، با انتشار یادداشتی جمعی در روزنامهٔ «لیبراسیون»، سازوکار جوایز بزرگ ادبی فرانسه را به تبعیض جنسیتی متهم کردند. اعتراض آن‌ها پس از آن مطرح شد که پنج جایزهٔ اصلی رمان فرانسوی در فصل ادبی امسال همگی به مردان رسید. امضاکنندگان خواستار تغییر ترکیب و شیوهٔ انتخاب هیئت‌های داوری‌اند؛ مطالبه‌ای که بحث را از فهرست برندگان به ساختار توزیع اعتبار و امکانات در جهان نشر می‌کشاند.
آیا دلبستگی به صادق هدایت، مرادِ رمان «رفیقِ هدایت» را به همتای فکری و رفتاری او تبدیل می‌کند؟ جواد اسحاقیان در خوانش رمان فرهاد کشوری با رویکرد «نقد نو»، این پرسش را از مسیر بررسی تنش‌ها، کنایه‌ها، استعاره‌ها و نمادهای متن پی می‌گیرد. او میان لقب مراد و انتخاب‌های عاشقانه و زندگی‌خواهانه‌اش فاصله می‌بیند و نشان می‌دهد چگونه تکرارها و پیش‌آگهی‌ها به روایت انسجام می‌بخشند. این بررسی در ادامه به نقش قدرت اداری، مردسالاری و ایستادگی فردی در سرنوشت شخصیت‌ها می‌رسد.
در ریگستانِ محمدرضا صفدری، مردگان از زندگی کنار نمی‌روند و آدم‌ها، درختان و ارواح در سرنوشت یکدیگر تنیده‌اند. شیرین عزیزی مقدم در این خوانش از رمان «من ببر نیستم، پیچیده به بالای خود، تاکم»، پیوند مرگ و زندگی، تکرار نام‌ها و گم‌گشتگی هویت را بررسی می‌کند؛ جهانی که در آن زبان بومی جنوب، اسطوره‌ها و روایت‌های تودرتو، مرزهای زمان و واقعیت را درمی‌نوردند و زندگی، با همه خشونت‌ها و ویرانی‌هایش، همچنان ادامه می‌یابد.
سحرخیزی را نشانه نظم، پشتکار و یکی از رازهای موفقیت می‌دانند. اما اگر کسی تمام عمرش زود از خواب برخیزد، درس بخواند، خدمت سربازی برود و سرانجام با مدرک کارشناسی ارشد به نگهبانی یک اداره برسد، چه سرنوشتی در انتظار اوست؟ خسرو صادقی بروجنی در داستان کوتاه «سحرخیزی آقای خ» با طنزی تلخ، زندگی مردی را روایت می‌کند که از کودکی به انضباط و سخت‌کوشی خو گرفته، اما در محیط کار درمی‌یابد که رعایت مقررات برای همه پیامدهای یکسانی ندارد. داستان، نسبت میان شایستگی، تبعیض و موفقیت اجتماعی را به پرسش می‌گیرد.
در سه‌گانهٔ پاراگوئهٔ آگوستو روا باستوس، مردم بار تاریخ را به دوش می‌کشند، دیکتاتور می‌خواهد آن را به نام خود بنویسد و تبعیدی می‌کوشد از گذشته رها شود. هادی شریفی با خواندن «پسر انسان»، «من، عالیجناب» و «دادستان» نشان می‌دهد که نبرد بر سر قدرت، نبرد بر سر حافظه، زبان و حق روایت گذشته نیز هست.
آیا خانه همیشه مکانی برای آرامش و تعلق است، یا می‌تواند پناهگاهی برای خاطرات تلخ و زخم‌های تاریخی باشد؟ نسیم خلیلی در مقالهٔ «خانه‌ای برای ثبت اندوه آوارگی و تنهایی انسان»، با بررسی رمان «آلتس‌لند» اثر دورته هانسن، به پیوند میان آوارگی، حافظه و بحران تعلق در جامعهٔ آلمان پس از جنگ جهانی دوم می‌پردازد. او با دنبال‌کردن سرگذشت سه نسل از زنان، از مهاجرت اجباری و فروپاشی مناسبات سنتی تا تنهایی انسان معاصر، نشان می‌دهد چگونه یک خانهٔ روستایی به صحنهٔ تلاقی تاریخ جمعی و رنج‌های فردی تبدیل می‌شود.
برنامهٔ هنرمندان برلینِ DAAD برای اقامت‌های سال ۲۰۲۸ درخواست می‌پذیرد. نویسندگان ایرانی نیز، در صورت برخورداری از شرایط، می‌توانند متقاضی شوند. مهلت ثبت درخواست ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶ است.
دیوارنگاره‌های تهران روایتی رسمی از زنانگی عرضه می‌کنند که در آن زن اغلب مادر، همسر، مراقب یا بازمانده است، در حالی که زنان در زندگی روزمره شهر روایت‌های متکثرتری از خود می‌سازند. پروانه حسینی، پژوهشگر و مدرس مطالعات زنان و جنسیت، در گفت‌وگو با «بانگ» از شکاف میان این دو تصویر سخن می‌گوید: زنِ تثبیت‌شده بر دیوار و زنِ زنده در خیابان. این گفت‌وگو را می‌توان از منظر جامعه‌شناسی ادبیات نیز خواند: منازعه‌ای بر سر بازنمایی، حذف، عاملیت و در نهایت حق روایت‌کردن خویشتن.
رمان «هر روز شنبه است» نوشته احمد درخشان، داستان‌نویس ایرانی، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ از سوی نشر آسمانا منتشر شد. این رمان با روایتی غیرخطی و سیال، به رابطه میان عشق، خاطره و فقدان در زندگی نسلی می‌پردازد که تجربه سرکوب سیاسی و احساس گناه، گذشته و اکنون آن را به هم پیوند زده است.
