بانگ نیوز

سحرخیزی را نشانه نظم، پشتکار و یکی از رازهای موفقیت می‌دانند. اما اگر کسی تمام عمرش زود از خواب برخیزد، درس بخواند، خدمت سربازی برود و سرانجام با مدرک کارشناسی ارشد به نگهبانی یک اداره برسد، چه سرنوشتی در انتظار اوست؟ خسرو صادقی بروجنی در داستان کوتاه «سحرخیزی آقای خ» با طنزی تلخ، زندگی مردی را روایت می‌کند که از کودکی به انضباط و سخت‌کوشی خو گرفته، اما در محیط کار درمی‌یابد که رعایت مقررات برای همه پیامدهای یکسانی ندارد. داستان، نسبت میان شایستگی، تبعیض و موفقیت اجتماعی را به پرسش می‌گیرد.

رمان «هر روز شنبه است» نوشته احمد درخشان، داستان‌نویس ایرانی، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ از سوی نشر آسمانا منتشر شد. این رمان با روایتی غیرخطی و سیال، به رابطه میان عشق، خاطره و فقدان در زندگی نسلی می‌پردازد که تجربه سرکوب سیاسی و احساس گناه، گذشته و اکنون آن را به هم پیوند زده است.

فیلیپ ژانادا، نویسندهٔ فرانسوی، برای رمان «زن ناشناسِ اسکلهٔ ژاول» برندهٔ جایزهٔ گنکور ۲۰۲۶ شد. این کتاب با بازگشایی ادبی پروندهٔ قتل لوئیز کانسو در پاریسِ سال ۱۹۴۹، از معمای شناسایی قاتل فراتر می‌رود و زندگی زنی را بازسازی می‌کند که سرگذشتش زیر سایهٔ مرگ خشونت‌بارش مانده بود. پژوهش در اسناد قضایی و مطبوعاتی، در این روایت، با تأمل دربارهٔ حافظه، نابرابری و امکان شناخت قربانی پیوند می‌خورد.

رفتگری که هر صبح آثار خشونت شبانه را از خیابان‌ها می‌شوید، می‌کوشد با یادآوری نیاز به معاش و ترس از اخراج، خود را تنها مسئول نظافت بداند. اما مواجهه با مادری سوگوار، مرز میان انجام وظیفه، سکوت و مشارکت در پاک‌کردن رد جنایت را برای او به پرسشی رها‌نشدنی بدل می‌کند.  

تصویب ماده ۲۷ طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه» در مجلس شورای اسلامی، نگرانی‌هایی درباره آزادی آفرینش ادبی و هنری در ایران برانگیخته است. این ماده با پیش‌بینی مجازات‌های سنگین برای برخی فعالیت‌های فرهنگی، از جمله تولید و انتشار کتاب، فیلم و موسیقی، امکان پیگرد تولیدکنندگان و منتشرکنندگان آثار را فراهم می‌کند. هوشنگ پوربابایی، وکیل دادگستری، هشدار داده است که ابهام‌های این مصوبه می‌تواند مرز میان فعالیت مستقل فرهنگی و همکاری با عوامل بیگانه را مخدوش کند.

حرف اصلی و درون‌مایه‌ی مشترک این دو شعر، «وطن» و «آزادی» است؛ شاعر در «وطنم» از دورافتادگی، تبعید، سکوت و اندوهی سخن می‌گوید که همچون موج غم بر تن و خیالش نشسته و او را در مرز میان بودن و نبودن معلق کرده است، و در «تا یک‌دم زندگی» همین دلتنگی را به امیدی برای رهایی، همدلی و بازگشت به زندگی و آزادی بدل می‌کند؛ گویی هر دو شعر یک روایت‌اند از دردِ دوری از سرزمین و آرزوی آزادی.

انجمن قلم آمریکا در تازه‌ترین دوره کمک‌هزینه‌های ادبی خود، ۹۰ هزار دلار به ۱۶ پروژه در دست اجرا اختصاص داده است که ۴۰ هزار دلار آن به ترجمه ده اثر ادبی به انگلیسی تعلق می‌گیرد. این حمایت‌ها با هدف معرفی ادبیات زبان‌ها و فرهنگ‌هایی صورت می‌گیرد که کمتر به بازار نشر انگلیسی‌زبان راه یافته‌اند. در شرایطی که بحران معیشت، سانسور و محدودیت‌های بازار نشر، فعالیت نویسندگان و مترجمان مقیم ایران را دشوار کرده است، تجربه انجمن قلم آمریکا پرسشی مهم پیش می‌کشد: حمایت مالی از ترجمه چگونه می‌تواند به تداوم آفرینش ادبی و گردش جهانی آثار کمک کند؟