بانگ نیوز

رویدادهای فرهنگی و هنری

مریم رئیس‌دانا: «دروغ، تنانگی و وحشی‌گری»؛ بازسازی هویت مردانه در «بدری» نوشته بهروز بدخشان

«بدری»، آخرین اثر بهروز بدخشان که پس از مرگش منتشر شد، کوششی است برای ترسیم نوعی از هویت مردانه که بقای آن در دنیای معاصر، وابسته به شبکه‌ای از دروغ‌هایی است که در روابط با زنان مسن‌تر از خود بافته می‌شود. داستان با زبانی ساده اما عمیق، از خلال بحران وجودی راوی سی‌ساله‌اش (بهزاد)، میان فلسفه غنیمت‌شمردن دم خیام، نهیلیسم تلخ بوف کور و ابسوردیسم کامو، به کاوش پوچی اخلاقی، سرگشتگی هویتی و امکان استحاله درونی می‌پردازد؛ روایتی که نه کاملاً نهیلیستی است و نه صرفاً ابسورد، بلکه بازنمایی حساسی از بحران معنای زندگی در روابط انسانی امروز به شمار می‌رود.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

کژمیر: مرگ به مثابه نظام، سوگ به مثابه تاریخ

در رمان «کژمیر»، مهناز عطارها سوگ ازدست‌رفتن فرزند را به دستمایه‌ای قدرتمند تبدیل می‌کند تا تاریخ زخم‌خورده‌ی ایران را، از انقلاب بلشویکی تا جنگ تحمیلی و فراتر از آن، به تصویر بکشد.
این پنجمین اثر نویسنده، با شخصیت‌هایی که پیوسته نام و هویت خود را تغییر می‌دهند و در چرخه‌ی تکرارهای تلخ تاریخی سرگردانند، پرده از نظام مرگ‌آفرین برمی‌دارد؛ نظامی که فقدان را عادی‌سازی می‌کند، سوگ را به امری روزمره بدل می‌سازد و امید را به حاشیه می‌راند.
«کژمیر» فراتر از داستان والدینی داغدار است؛ روایتی عمیق از سازوکار تولید مرگ و سوگ در جامعه‌ای است که تاریخ خود را بارها و بارها با قالبی تکراری بازتولید می‌کند.

ادامه مطلب »
چه خبر؟

عبدالباسط سلیمانی: وقتی کلمات دیگر تجربه نمی‌سازند

واژه‌های بزرگ و انتزاعیِ شعری (مانند عشق، رنج، آزادی، تنهایی) زمانی در شعر می‌میرند و به کلیشه تبدیل می‌شوند که پیش از شکل‌گیری تجربه‌ای زنده در جهانِ شعر، و پیش از آنکه در بدن، موقعیت، ریتم و فرمِ شعر رخ دهند و از جهان بازخورد بگیرند، صرفاً به‌عنوان نام و نشانه‌ای آماده به کار گرفته می‌شوند؛ اما همین واژگان زمانی زنده می‌شوند که از دلِ موقعیتِ ساخته‌شده‌ی شعر برآیند، ادراکِ خواننده را از مسیرِ عادت خارج کنند و تجربه‌ای نو را در فرایندِ خواندن پدید آورند، نه اینکه صرفاً بازنماییِ حافظه‌ی مصرف‌شده‌ی زبان باشند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

حبیب پیریاری: درباره کتاب «زوزن؛ نوآوران داستان امروز ایران» به انتخاب و با بازخوانی حسین آتش‌پرور

کتاب «زوزن؛ نوآوران داستان امروز ایران» به انتخاب و بازخوانی حسین آتش‌پرور، به‌خاطر همراهی انتخاب داستان‌ها با تحلیل‌های متن‌محور، موجز و غیرنظری او جایگاه ویژه‌ای دارد؛ تحلیل‌هایی که بدون ارجاع به زندگی نویسنده، زمینه تاریخی یا اصطلاحات پیچیده، مستقیماً بر شکل، ساخت و سازوکار روایی تمرکز می‌کنند، از داوری پرهیز دارند، با زبان تصویری همراه می‌شوند و با نگاهی تکثرگرایانه، تنوع نوآوری‌های داستان امروز ایران را نشان می‌دهند و در نهایت به خواننده شیوه‌ای از خواندن و اندیشیدن به داستان می‌آموزند.

ادامه مطلب »
از دیگران

چند شعر از  مری اولیور به ترجمۀ نسیم خاکسار

حرف اصلی مری اولیور در این اشعار نه در مرگ، که در «زندگی» است؛ نه در اندوه، که در «شگفتیِ بودن» است. او با نگاهی که طبیعت را نه به عنوان فرار، بلکه به مثابه معبدی زنده و سخنگو می‌بیند، به ما یادآوری می‌کند که در جهانی مجروح، «زنده بودن خود امری جدی و کم‌اهمیت نیست». شاعر از ما می‌خواهد که دعوت سهره‌ها را برای شکرانهٔ زیستن جدی بگیریم، در علف‌ها زانو بزنیم و بیاموزیم که چگونه «حضور داشته باشیم».

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

انتشار کتاب «از قافیه تا قانون»؛ پژوهشی شناختی درباره گفتمان مشروطه در شعر شاعران شاخص

انتشارات آسمانا کتاب «از قافیه تا قانون: تحلیلِ شناختی از گفتمان مشروطه در آثار شاعران شاخص» نوشته مریم جعفری آذرمانی را منتشر کرد؛ پژوهشی برگرفته از رساله دکتری نویسنده که با رویکرد دستور و بوطیقای شناختی، شعر ده شاعر دوره مشروطه را بررسی می‌کند.

ادامه مطلب »
از ما

کوشیار پارسی: «اندیشیده و سنجیده: میان ِ گذر و نَفَس» –  در خوانش «خواب‌هایم بریدهْ‌بریدهْ نفس می‌کشند» از هادی ابراهیمی رودبارکی

«خواب‌هایم بریده‌بریده نفس می‌کشند» مجموعه‌ای است که رنجِ زیست‌شده را با زبانِ فشرده و موسیقایی درمی‌آمیزد و خواننده را به سفری درونی می‌برد که در آن، سکوت، امید و تأمل فلسفی، سه رکن اصلیِ درک جهانِ شاعرند. این شعرها، با وجود تلخی و گاه تاریکی، در نهایت به آشتی با هستی و چرخۀ ادامه‌دار زندگی می‌انجامند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

نسیم خلیلی: «هیچ رنجی فراموش نمی‌شود» – استمرار سنت ادبیات زندان در «آواز خروسان جوان» از حسن حسام

در میان دیوارهای زندان قصر و اوین، جایی که کاغذ سیگار به محملی برای ثبت رنج و امید بدل می‌شود، حسن حسام دو منظومه می‌سراید که دهه‌ها بعد هنوز طنین‌اندازند. نسیم خلیلی در بازخوانی کتاب «آواز خروسان جوان» نشان می‌دهد چگونه این حبسیات، فراتر از سوگواری شخصی، استمرار سنت ادبیات زندان از مسعود سعد سلمان تا امروز است و ثابت می‌کند تا کلمه هست، هیچ رنجی فراموش نخواهد شد.

ادامه مطلب »
چه خبر؟

شعری از آزاده طاهایی

شاعر در این شعر، برای فریاد جنوب ایران در برابر ویرانی‌های ناشی از جنگ زبانی شاعرانه می‌یابد: جنگ در شعر طاهایی نه‌تنها طبیعت و دریا را زخمی کرده، بلکه حیات روزمرهٔ مردم را با تصاویری از خون، نفت، لنگرهای شکسته و مادرانی که خلیج همیشه آن‌ها را تعقیب می‌کند، به سوگ و سکوت کشانده است. شاعر تراژدی انسانی و زیست‌محیطی این منطقه را به تصویر می‌کشد و در همان حال، با تکرار بر حقِ روایتگری و به‌زبان‌آوردن این رنج تأکید دارد؛ گویی تنها راه مقاومت در برابر این فاجعه، گواهی دادن و نادیده‌نگرفتن زخم‌های عمیقی است که بر پیکر جنوب و ساکنانش وارد آمده است.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

فرزانه روش: «اودیسه» نولان و دگرگونی اسطورهٔ بازگشت قهرمانانه

کریستوفر نولان در فیلم «اودیسه» اسطورۀ کهن هومر را از روایتی الهی دربارۀ مجازاتِ سرگردانی، به تراژدیای مدرن دربارۀ مسئولیتِ انسانی در قبالِ پیامدهای برگشت‌ناپذیرِ نبوغِ خودش تبدیل می‌کند؛ نولان با کنار زدنِ خدایانِ انسان‌وار و جایگزین کردنِ «چهرۀ قربانیِ بی‌نام» به‌جای آن‌ها، نشان می‌دهد که ادیسۀ امروزین نه در جستجویِ بازگشت به خانه، بلکه در مواجهه با این پرسش است که پس از موفقیتِ یک عملِ فاتحانه (مثل اسب تروا یا بمب اتم)، چگونه می‌توان با حافظۀ خشونتی که خود عاملِ آن بوده‌ایم زندگی کرد؛ و پاسخِ نولان در پایان این است که قهرمان می‌تواند بخشیده شود، اما هرگز به بی‌گناهیِ پیش‌ازعمل بازنمی‌گردد و تنها راه رهایی، نه فرار از گذشته، بلکه پذیرشِ مسئولیت و ترکِ داوطلبانۀ جایگاهِ قدرت برای تحملِ «سرگردانیِ خودخواسته» به‌عنوان شکلی از ریاضتِ اخلاقی است.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

 آوا و نوا: بورخس و خداوند

امروزه مردم فقط به این فکر می‌کنند که آیا چیزی سودمند است یا نه. آنها طوری رفتار می‌کنند که گویی آینده‌ای وجود ندارد. هر کاری می‌کنند فقط بر اساس چیزی است که در لحظه اهمیت دارد.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

میزگرد-  شهرنوش پارسی‌پور: زن، تاریخ و رهایی

محبوبه موسوی – در این میزگرد، با حضور فریبا حاج‌دایی، احمد خلفانی، مریم رئیس‌دانا و خورشید رشاد، به واکاوی آثار شهرنوش پارسی‌پور، یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان زن ادبیات معاصر ایران، می‌پردازیم. جایگاه شخصیت‌های زن مستقل در رمان‌هایی چون «طوبا و معنای شب» و «زنان بدون مردان» تا نسبت او با فمینیسم، تقدیرگرایی، خلق شخصیت‌های مرد، رگه‌های عرفانی و رئالیسم جادویی، تأثیر تبعید و مهاجرت بر جهان داستانی‌اش و در نهایت میراث اجتماعی و ادبی او برای نسل امروز را بررسی می‌کنیم.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

«خانه‌ای که می‌سوزد»؛ رمان جدید رعنا سلیمانی دربارهٔ مهاجرت، عشق و معنای خانه در نشر آسمانا

نشر آسمانا رمان جدید «خانه‌ای که می‌سوزد» نوشتهٔ رعنا سلیمانی را منتشر کرد؛ رمانی که با روایتی چندصدایی و نثری روان، داستان خانواده‌ای را در آستانه مهاجرت به تصویر می‌کشد و پرسش بنیادین «خانه، در نهایت، کجاست؟» را پیش روی خواننده می‌گذارد.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

امیر احمدی آریان: جنگ جنوب

نویسنده در این جستار که به زبان انگلیسی در نشریه معتبر The New York review of books منتشر شده و اکنون در بانگ با اجازه او به فارسی منتشر می‌شود می‌گوید که جنگ کنونی فقط یک درگیری نظامی نیست، بلکه بازتولید الگوی تاریخی استثمار دوگانه (داخلی و خارجی) است که جنوب ایران همواره قربانی آن بوده است. امیر احمدی آریان با پیوند زدن بمباران‌های فعلی به میراث استعماری و فولکلور بومی، نشان می‌دهد که جنوب همچنان صحنه‌ی نبرد دیوهای آشنا (حکومت مرکزی) و ناآشنا (آمریکا) است و مردم آن، تنها کسانی هستند که بهای واقعی این کشمکش‌ها را با پوست و استخوان خود می‌پردازند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

فرهاد نیک‌آیین: رمان «همه ما شریک جرم هستیم» نوشته کیومرث پوراحمد – داستانی در سایه‌ی مسئولیت جمعی

مقاله‌ی «داستانی در سایه‌ی مسئولیت جمعی» نوشته‌ی فرهاد نیک‌آیین، با نگاهی جامعه‌شناختی و فرم‌گرایانه به رمان «همه ما شریک جرم هستیم» از حمید حامد (کیومرث پوراحمد)، در پی آن است که نشان دهد این اثر فراتر از یک روایتِ ساده‌ی اجتماعی، خواننده را با پرسشی بنیادین درباره‌ی نسبتِ فرد با ساختارهای قدرت روبه‌رو می‌کند. نویسنده با تکیه بر نقل‌قول‌های آغازینِ رمان (از اورول و شاملو)، فضاسازیِ بیابانیِ داستان، و به‌ویژه تحلیلِ شخصیت‌هایی چون دده‌جان و عمویاور، استدلال می‌کند که این رمان، در عین برخورداری از ریتمی آرام و نثری میان‌مایه (ادبی-محاوره‌ای)، به مثابه‌ی «رساله‌ای تعلیمیِ» غیرمستقیم، مرز مبهم میان قربانی‌بودن و هم‌دستی با ستم را به چالش می‌کشد و سرانجام، راهِ برون‌رفت از این معضل را در «گفت‌وگویِ پویا» و کنارگذاشتنِ جزم‌اندیشی‌های تاریخی جستجو می‌کند؛ پاسخی که نه در متن رمان، بلکه در وجدانِ اخلاقیِ هر خواننده‌ای شکل می‌گیرد.

ادامه مطلب »
از ما

محمود فلکی: پرده‌ی نخستِ نمایشنامه‌ی «شهر خاموش»

نویسنده در این متن، وضعیتِ سرکوب، خفقان، و ویرانیِ انسانی و اجتماعی در فضایی را نشان می‌دهد که همه‌چیز در آن «ممنوع» شده است؛ در این فضا اندیشه، زندگی، شادی، و حتی امید، زیر فشارِ واژه‌هایی مثل «ورشکستگی»، «فراموشی»، «نادانی»، «ویرانی»، «بیماری» و «حیرانی» خفه می‌شوند.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

رسول عظیمی: برایم از جنگ نگو…

شاعر در این شعر با زبانی عمیقاً احساسی و دردناک، از ترس مداوم جنگ و سایه‌ی مرگ بر زندگی روزمره سخن می‌گوید. او از مخاطبش (عشق یا همسر) می‌خواهد که دیگر از جنگ نگوید، مرزها را فراموش کند و به جای یادآوری ویرانی، او را به لحظه‌های ساده و زنده‌ی زندگی دعوت کند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

نشر آسمانا رمان «چشم برجک» داریوش کریمی را منتشر کرد

نشر آسمانا کتاب جدید داریوش کریمی با عنوان چشم برجک را منتشر کرد.

بر اساس اطلاعیه ناشر رمان با پناه آوردن زنی کرد به نام آگرین به یک گروهان ژاندارمری در اطراف ارومیه آغاز می‌شود. جلال، معاون فرمانده گروهان، درگیر ماجرایی پیچیده و جنایی می‌گردد که او را نیز به عمق غرقاب می‌کشاند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

نسیم خلیلی: «روایت تاریخ؛ ملموس و عاطفی و داستان‌وار» – نگاهی به داستان «به کودک روی بام» ژیلا الم

«به کودک روی بام» ژیلا الم، فراتر از یک داستان خانوادگی، روایتی ملموس، عاطفی و داستان‌وار از تاریخ پرالتهاب دهه‌ی شصت به‌ویژه کردستان ایران ارائه می‌دهد. الم با مهارت تاریخ را به تجربه‌ای انسانی و زنده بدل کرده و از خلال زندگی یک خانواده‌ی کردتبار — با محوریت پدری آزاداندیش، مومن و انسان‌دوست — چالش‌های سیاسی، تنش‌های قومی-مذهبی (شیعه-سنی)، شکاف مرکز-پیرامون و تأثیر آن‌ها بر بافت زندگی روزمره، ترس، امید، تاب‌آوری و هویت را به تصویر می‌کشد. رمان نه‌تنها زخم‌های تاریخی و موقعیت اقلیت‌بودگی را نشان می‌دهد، بلکه دگرگونی واکنش نسل‌ها به این حاشیه‌نشینی (از صبوری و استغنا تا طغیان) را نیز پیگیری می‌کند و این رویکرد را در امتداد سنت نویسندگانی چون ابراهیم یونسی قرار می‌دهد.

ادامه مطلب »
ادبیات غرب

ساندرا سیسنروس: «جویبار زنی که فریاد می‌زند» به ترجمه میترا داوودی

مهاجرت در این داستان، به‌جای اینکه فرصتی برای شروع جدید باشد، به دلیل ساختارهای مردسالارانه و خشونت‌های خانگی، به تجربه‌ای دردناک و انزواطلبانه تبدیل می‌شود. با این حال، داستان همچنین نشان‌دهنده‌ی مقاومت و تلاش شخصیت اصلی برای رهایی از این شرایط است، که نمادی از مبارزه‌ی بسیاری از زنان مهاجر برای یافتن صدای خود و بازسازی هویتشان در یک جامعه‌ی جدید است.

ادامه مطلب »