بانگ نیوز

چه خبر؟

نخستین برنامه رادیویی بانگ: به پاس ادبیات، در ستایش زندگی

نخستین شماره «بانگ نوا»، مجله ادبی شنیداری نشریه «بانگ»، با اجرای پدرام خدادادیان منتشر شد. این برنامه با هدف دسترس‌پذیرتر کردن شعر و داستان، ثبت صدای نویسندگان و شاعران و ایجاد فضایی برای نقد و گفت‌وگوی ادبی شکل گرفته است. «بانگ نوا» که در حال حاضر با امکانات محدود و همکاری داوطلبانه تولید می‌شود، امیدوار است با مشارکت علاقه‌مندان به گویندگی و تدوین، به برنامه‌ای منظم و پرشمارتر تبدیل شود و در آینده امکان پخش رادیویی مستقل را نیز فراهم کند.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

علی صبوری: واپسین کلام

در سرزمینی که تاریکی راه نفس را بسته و سوگواران در ویرانه‌ها به جست‌وجوی کشتگان خویش‌اند، چگونه می‌توان هنوز آزادی را صدا زد؟ علی صبوری

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

درگذشت مسعود فیروزآبادی؛ پیشگام نشر مستقل فارسی در تبعید

مسعود فیروزآبادی، بنیان‌گذار انتشارات آرش در سوئد و از پیشگامان نشر مستقل فارسی در تبعید، درگذشت. او از سال ۱۹۸۳ با انتشار آثار ادبی، سیاسی و فکری، به‌ویژه کتاب‌هایی که در ایران گرفتار سانسور بودند، نقشی مؤثر در گسترش آزادی نشر و حفظ پیوند میان نویسندگان داخل و خارج از کشور ایفا کرد. به مناسبت درگذشت او، «بانگ» بخشی از پژوهش مسعود کدخدایی درباره نشر فارسی در خارج از کشور را که در سال ۲۰۱۱ تدوین شده، بازخوانی و بازنویسی کرده است؛ روایتی از تجربه‌های فیروزآبادی در مقابله با سانسور، دشواری‌های اقتصادی نشر در تبعید و تلاش برای حفظ و گسترش زبان و ادبیات فارسی.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

یک کتاب، یک داستان – علی شروقی: «پرده‌خوانِ پرده‌درِ پرده‌گردانان»، بازخوانی «علویه‌خانم» صادق هدایت

در داستان «علویه‌خانم» صادق هدایت، پرده‌خوانی تنها وسیله‌ای برای کسب معاش نیست، بلکه به کلیدی برای فهم ساختار روایت تبدیل می‌شود. علی شروقی در مقالهٔ «پرده‌خوانِ پرده‌دَرِ پرده‌گردانان» نشان می‌دهد که چگونه هدایت با بهره‌گیری از سنت نقالی، راوی مداخله‌گر، تصویرسازی گروتسک، زبان عامیانه و طنز سیاه، جهانی آکنده از فقر، فریب و خشونت می‌آفریند. در این جهان، قصه‌گویی هم ابزاری برای بقا و پنهان‌کاری است و هم وسیله‌ای برای افشای حقیقت. هدایت، بی‌آنکه از فلاکت فرودستان بساط ترحم بسازد، نشان می‌دهد که فقر و درماندگی لزوماً به معصومیت و شرافت نمی‌انجامند.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

«مرگ و رقص و چرا» از علی نگهبان؛ از سوگ و تبعید تا بازآفرینی زندگی

مجموعه‌شعر «مرگ و رقص و چرا» نوشتهٔ علی نگهبان، در مجموعهٔ «شعر پارسی اکنون» از سوی نشر شهرزاد نامگ در ونکوور کانادا منتشر شده است. این کتاب شعرهایی از دوره‌های مختلف زندگی شاعر را دربرمی‌گیرد و به مضامینی چون مرگ، عشق، تنهایی، تبعید، خاطره و بازگشت به زندگی می‌پردازد.

ادامه مطلب »
بررسی کتاب

مهوش قهرمانی: «شصت‌سالگی»، گذشته، بخشش و امکان آغاز دوباره

مهوش قهرمانی در خوانش «شصت‌سالگی» ناهید طباطبایی، گذشته را پرسشی زنده در اکنون می‌بیند: چگونه می‌توان با زخم‌ها و انتخاب‌های پیشین روبه‌رو شد و امکان ادامهٔ زندگی را بازپس گرفت؟ او با بررسی رفت‌وآمد زمانی داستان، تهران به‌مثابه حافظهٔ شخصیت‌ها و روابط آهو با زنان خانواده، منوچهر و کشواد، نسبت مراقبت، مسئولیت و عاملیت را دنبال می‌کند. بحث بخشش، با ارجاع به آرنت و کریستوا، به نقد شتاب پایان داستان می‌رسد؛ جایی که پرسش از رهایی، بدون الزام به بخشیدن، و تعارض حقیقت با شفقت مطرح می‌شود.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

بوکر ۲۰۲۶: پیروزی رمانی دیستوپیایی درباره فروپاشی جهان

‌ام. جان هریسون، نویسنده ۸۱ساله بریتانیایی، برای رمان «پایان همه‌چیز» (The End of Everything) برنده جایزه ۵۰ هزار پوندی بوکر شد. این نخستین بار است که نویسنده‌ای برخاسته از سنت ادبیات علمی‌تخیلی این جایزه معتبر را دریافت می‌کند. رمان هریسون، روایتی دیستوپیایی از بریتانیای آینده پس از فاجعه‌ای ناشناخته است؛ جهانی که در آن نظم سیاسی فروپاشیده، مرز میان واقعیت و امر بیگانه از میان رفته و انسان‌ها دیگر قادر به فهم کامل جهان پیرامون خود نیستند.

ادامه مطلب »
از دست ندهید

فرشته پاریزی: لکه‌ها

در داستان «لکه‌ها»، فرشته پاریزی خشونت را نه از منظر قربانیان یا عاملان آن، بلکه از نگاه دو کارگر نظافتچی روایت می‌کند که مأمور پاک‌کردن آثار واقعه‌ای هولناک‌اند. در این داستان، لکه‌ها، اشیای به‌جامانده و بقایای زندگی انسان‌ها به نشانه‌های جنایتی ناگفته تبدیل می‌شوند. انتخاب زاویه دید فرودستان، داستان را به پرسشی درباره مناسبات طبقاتی خشونت، ضرورت معاش و مرز میان ناچاری و همدستی بدل می‌کند. آیا کسانی که برای گذران زندگی آثار جنایت را پاک می‌کنند، در محو حافظه قربانیان نیز سهیم‌اند؟ و آیا می‌توان همه آثار گذشته را از میان برد؟

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

اسکندر در سایه جنگ امروز؛ جایزه ۵۰ هزار پوندی برای بازخوانی فاتح ایران

ادموند ریچاردسون، تاریخ‌پژوه بریتانیایی، با کتاب «اسکندر: خدا، شاه، انسان» (Alexander: God, King, Man) برنده جایزه معتبر بیلی گیفورد ۲۰۲۶ در بخش آثار غیرداستانی شد. این کتاب با بازخوانی منابع تاریخی و یافته‌های باستان‌شناختی، زندگی اسکندر مقدونی، فتح امپراتوری هخامنشی و میراث خشونت‌بار لشکرکشی‌های او را بررسی می‌کند. اهمیت اثر تنها در ارائه روایتی تازه از یکی از مشهورترین فاتحان تاریخ نیست، بلکه در پرسش از چگونگی شکل‌گیری افسانه اسکندر و فاصله میان شخصیت تاریخی او و تصویری است که فرهنگ‌های مختلف طی قرن‌ها از او ساخته‌اند.

ادامه مطلب »
بررسی کتاب

مهرنوش قربانعلی: «حافظه‌ای که مهاجرت می‌کند»، بازتعریف تعلق در شعر آزیتا قهرمان

مهاجرت چگونه رابطهٔ انسان با مکان، زبان و گذشته را دگرگون می‌کند؟ مهرنوش قربانعلی در نقد مجموعه‌شعر «زیر همین آسمان» سرودهٔ آزیتا قهرمان، تعلق را فرایندی ناتمام می‌خواند که در کشاکش خاطره و اکنون شکل می‌گیرد. او با بررسی تصویرهای زمین و چمدان، شعرِ «بیکجا»، عکس دسته‌جمعی و روایت‌های مادر و مادربزرگ، نشان می‌دهد چگونه حافظه در زبان بازآفرینی می‌شود. در این خوانش، شعر امکان ساختن نسبتی تازه با جهان را فراهم می‌کند، اما گسست‌ها را به‌تمامی ترمیم نمی‌کند و به تعریفی نهایی از تعلق نمی‌رسد.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

اعتراض بیش از ۲۰۰ نویسندهٔ زن به جوایز ادبی فرانسه

بیش از ۲۰۰ نویسنده و روشنفکر زن، از جمله آنی ارنو، ویرژینی دپانت و آن گدار، با انتشار یادداشتی جمعی در روزنامهٔ «لیبراسیون»، سازوکار جوایز بزرگ ادبی فرانسه را به تبعیض جنسیتی متهم کردند. اعتراض آن‌ها پس از آن مطرح شد که پنج جایزهٔ اصلی رمان فرانسوی در فصل ادبی امسال همگی به مردان رسید. امضاکنندگان خواستار تغییر ترکیب و شیوهٔ انتخاب هیئت‌های داوری‌اند؛ مطالبه‌ای که بحث را از فهرست برندگان به ساختار توزیع اعتبار و امکانات در جهان نشر می‌کشاند.

ادامه مطلب »
بررسی کتاب

جواد اسحاقیان: خوانش «رفیقِ هدایت» فرهاد کشوری با رویکرد «نقد نو»

آیا دلبستگی به صادق هدایت، مرادِ رمان «رفیقِ هدایت» را به همتای فکری و رفتاری او تبدیل می‌کند؟ جواد اسحاقیان در خوانش رمان فرهاد کشوری با رویکرد «نقد نو»، این پرسش را از مسیر بررسی تنش‌ها، کنایه‌ها، استعاره‌ها و نمادهای متن پی می‌گیرد. او میان لقب مراد و انتخاب‌های عاشقانه و زندگی‌خواهانه‌اش فاصله می‌بیند و نشان می‌دهد چگونه تکرارها و پیش‌آگهی‌ها به روایت انسجام می‌بخشند. این بررسی در ادامه به نقش قدرت اداری، مردسالاری و ایستادگی فردی در سرنوشت شخصیت‌ها می‌رسد.

ادامه مطلب »
از ما

شیرین عزیزی مقدم: «در ریگستان مردگان نمی‌میرند» ـ خوانشی از رمان «من ببر نیستم، پیچیده به بالای خود، تاکم» محمدرضا صفدری

در ریگستانِ محمدرضا صفدری، مردگان از زندگی کنار نمی‌روند و آدم‌ها، درختان و ارواح در سرنوشت یکدیگر تنیده‌اند. شیرین عزیزی مقدم در این خوانش از رمان «من ببر نیستم، پیچیده به بالای خود، تاکم»، پیوند مرگ و زندگی، تکرار نام‌ها و گم‌گشتگی هویت را بررسی می‌کند؛ جهانی که در آن زبان بومی جنوب، اسطوره‌ها و روایت‌های تودرتو، مرزهای زمان و واقعیت را درمی‌نوردند و زندگی، با همه خشونت‌ها و ویرانی‌هایش، همچنان ادامه می‌یابد.

ادامه مطلب »
بانگ - نوا

خسرو صادقی بروجنی: سحرخیزی آقای «خ»

سحرخیزی را نشانه نظم، پشتکار و یکی از رازهای موفقیت می‌دانند. اما اگر کسی تمام عمرش زود از خواب برخیزد، درس بخواند، خدمت سربازی برود و سرانجام با مدرک کارشناسی ارشد به نگهبانی یک اداره برسد، چه سرنوشتی در انتظار اوست؟ خسرو صادقی بروجنی در داستان کوتاه «سحرخیزی آقای خ» با طنزی تلخ، زندگی مردی را روایت می‌کند که از کودکی به انضباط و سخت‌کوشی خو گرفته، اما در محیط کار درمی‌یابد که رعایت مقررات برای همه پیامدهای یکسانی ندارد. داستان، نسبت میان شایستگی، تبعیض و موفقیت اجتماعی را به پرسش می‌گیرد.

ادامه مطلب »
از دیگران

هادی شریفی: آگوستو روا باستوس – روایت قدرت، حافظه و فراموشی در سه‌گانۀ پاراگوئه

در سه‌گانهٔ پاراگوئهٔ آگوستو روا باستوس، مردم بار تاریخ را به دوش می‌کشند، دیکتاتور می‌خواهد آن را به نام خود بنویسد و تبعیدی می‌کوشد از گذشته رها شود. هادی شریفی با خواندن «پسر انسان»، «من، عالیجناب» و «دادستان» نشان می‌دهد که نبرد بر سر قدرت، نبرد بر سر حافظه، زبان و حق روایت گذشته نیز هست.

ادامه مطلب »
بررسی کتاب

نسیم خلیلی: خانه‌ای برای ثبت اندوه آوارگی و تنهایی انسان – نگاهی به رمان «آلتس‌لند» دورته هانسن

آیا خانه همیشه مکانی برای آرامش و تعلق است، یا می‌تواند پناهگاهی برای خاطرات تلخ و زخم‌های تاریخی باشد؟ نسیم خلیلی در مقالهٔ «خانه‌ای برای ثبت اندوه آوارگی و تنهایی انسان»، با بررسی رمان «آلتس‌لند» اثر دورته هانسن، به پیوند میان آوارگی، حافظه و بحران تعلق در جامعهٔ آلمان پس از جنگ جهانی دوم می‌پردازد. او با دنبال‌کردن سرگذشت سه نسل از زنان، از مهاجرت اجباری و فروپاشی مناسبات سنتی تا تنهایی انسان معاصر، نشان می‌دهد چگونه یک خانهٔ روستایی به صحنهٔ تلاقی تاریخ جمعی و رنج‌های فردی تبدیل می‌شود.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

یک سال فرصت نوشتن در برلین؛ فراخوان بورسیهٔ ادبی DAAD برای نویسندگان بین‌المللی

برنامهٔ هنرمندان برلینِ DAAD برای اقامت‌های سال ۲۰۲۸ درخواست می‌پذیرد. نویسندگان ایرانی نیز، در صورت برخورداری از شرایط، می‌توانند متقاضی شوند. مهلت ثبت درخواست ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶ است.

ادامه مطلب »
از ما

در گفت‌وگو با پروانه حسینی: «زن روی دیوار، زن در خیابان» – منازعه بر سر روایت زنانگی

دیوارنگاره‌های تهران روایتی رسمی از زنانگی عرضه می‌کنند که در آن زن اغلب مادر، همسر، مراقب یا بازمانده است، در حالی که زنان در زندگی روزمره شهر روایت‌های متکثرتری از خود می‌سازند. پروانه حسینی، پژوهشگر و مدرس مطالعات زنان و جنسیت، در گفت‌وگو با «بانگ» از شکاف میان این دو تصویر سخن می‌گوید: زنِ تثبیت‌شده بر دیوار و زنِ زنده در خیابان. این گفت‌وگو را می‌توان از منظر جامعه‌شناسی ادبیات نیز خواند: منازعه‌ای بر سر بازنمایی، حذف، عاملیت و در نهایت حق روایت‌کردن خویشتن.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

«هر روز شنبه است»؛ رمان تازه احمد درخشان درباره عشق، حافظه و سرکوب سیاسی منتشر شد

رمان «هر روز شنبه است» نوشته احمد درخشان، داستان‌نویس ایرانی، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ از سوی نشر آسمانا منتشر شد. این رمان با روایتی غیرخطی و سیال، به رابطه میان عشق، خاطره و فقدان در زندگی نسلی می‌پردازد که تجربه سرکوب سیاسی و احساس گناه، گذشته و اکنون آن را به هم پیوند زده است.

ادامه مطلب »
از ما

احمد حسن‌زاده: طلوع

در داستان «طلوع»، احمد حسن‌زاده با بازآفرینی رویدادی در بویراحمدِ سال ۱۳۲۷، سرگذشت مردی به نام آقابابا را روایت می‌کند که تجربه‌ای عرفانی او را به رهبر جنبشی مردمی بدل می‌سازد. جنبش با اعتراف به گناهان، ترک غارتگری و اعتراض به مناسبات نابرابر قدرت گسترش می‌یابد، اما به‌تدریج با دستگاه حکومتی و صاحبان نفوذ محلی درگیر می‌شود. نویسنده نسبت ایمان، عدالت‌خواهی، قدرت و فریب را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد چگونه سرنوشت یک جنبش با زخم‌های شخصی رهبران و مخالفانش گره می‌خورد.

ادامه مطلب »
رویدادهای فرهنگی و هنری

از خورنق تا قصر ریش‌آبی؛ حق گشودن در از آنِ کیست؟ جایزهٔ فمینا برای جنیفر تاماس، بهانه‌ای برای بازخوانی راز، میل و اقتدار در سه روایت کهن

جنیفر تاماس با بازخوانی قصهٔ «ریش‌آبی» برندهٔ جایزهٔ فمینا در بخش جستار شد؛ پژوهشی دربارهٔ خشونت زناشویی و حق زنان برای دانستن. مقایسهٔ این خوانش با «بانو و ماهی خندان» و صحنهٔ اتاق بسته در خورنقِ «هفت‌پیکر» نشان می‌دهد که کشف راز همواره معنایی یکسان ندارد: گاه به کنترل زن خدمت می‌کند، گاه امکان نجات او را فراهم می‌آورد و گاه امتیاز انحصاری صاحب قدرت است. پرسش مشترک این روایت‌ها روشن است: چه کسی حق گشودن در را دارد؟

ادامه مطلب »